Publicystyka - ngo.pl

Sieć Organizacji Społecznych dla Edukacji (SOS dla Edukacji) przekazało dziś Premierowi Donaldowi Tuskowi, Ministrowi Finansów Andrzejowi Domańskiemu i Ministrze Edukacji Barbarze Nowackiej apel o wieloletni plan wzrostu wynagrodzeń nauczycielek i nauczycieli. W ciągu dwóch tygodni podpisało go 706 osób i organizacji. Apel otrzymują także parlamentarzystki i parlamentarzyści wszystkich klubów.

Autorzy apelu ostrzegają przed cichym kryzysem polskiej szkoły – odchodzeniem nauczycieli z zawodu i niechęcią młodych osób do pracy w oświacie. Osoby poniżej 30. roku życia stanowią zaledwie 4% kadry, a ponad jedna trzecia nauczycieli ma więcej niż 50 lat. Pensja zasadnicza nauczyciela rozpoczynającego pracę (5308 zł brutto) przewyższa płacę minimalną (4806 zł) o nieco ponad 500 zł, a nauczyciel dyplomowany po kilkunastu latach pracy zarabia zasadniczo 6397 zł – o jedną trzecią więcej niż pracownik bez kwalifikacji. Jeszcze w latach 2012–2013 przeciętna pensja nauczyciela była o około 20% wyższa od przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce.

Sygnatariusze przypominają obietnice z kampanii wyborczej i „100 konkretów” Koalicji Obywatelskiej: podwyżkę o co najmniej 30% i waloryzację wynagrodzeń. Doceniają podwyżki z 2024 r., ale wskazują, że później wzrost wyraźnie wyhamował: 5% w 2025 r. (przy wniosku resortu edukacji o 10%) i 3% w 2026 r., podczas gdy przeciętne wynagrodzenie rośnie o około 8% rocznie. Na 2027 r. ministra edukacji Barbara Nowacka zabiegała o podwyżkę o co najmniej 11%, a projekt budżetu przewiduje 3%. Przy prognozowanej inflacji oznacza to realny wzrost o kilkanaście złotych miesięcznie netto.

„Nie prosimy o przywilej dla jednej grupy zawodowej. Wnosimy o dotrzymanie obietnicy i o plan, dzięki któremu młodzi ludzie znowu będą chcieli uczyć w szkole, a doświadczeni nauczyciele nie będą odchodzić z zawodu. Reforma programowa Kompas Jutra i inne ważne zmiany w sposobie pracy przedszkoli i szkół nie mogą się powieść bez inwestycji w ludzi, którzy mają je wprowadzić” – mówi Alicja Pacewicz z SOS dla Edukacji.

• uchwalenie jeszcze w 2026 r. ustawowego mechanizmu, który powiąże wynagrodzenia nauczycieli z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce lub innymi wskaźnikami gospodarczymi;
• wieloletnią, zapisaną w ustawie ścieżkę dojścia: 3–4-letni harmonogram, który przywróci odpowiednią relację płac nauczycielskich do przeciętnego wynagrodzenia;
• realną podwyżkę w budżecie na 2027 r.:  co najmniej na poziomie, o który wnioskowała ministra edukacji, bo proponowane obecnie 3% niemal w całości pochłonie inflacja;
• pakiet na rzecz kondycji zawodu: systemowe wsparcie psychologiczne, odbiurokratyzowanie pracy szkoły, czas na współpracę i doskonalenie w godzinach pracy oraz zachęty dla młodych osób wchodzących do zawodu;
• stały dialog: okrągły stół płacowy z udziałem związków zawodowych, samorządów i organizacji społecznych, powiązany z wdrażaniem reformy Kompas Jutra.

Pełna treść apelu

O SOS dla Edukacji

SOS dla Edukacji to koalicja 100 organizacji społecznych, które działają na rzecz mądrzejszej i lepszej szkoły. Sieć monitoruje, analizuje, publikuje i doradza, angażując ekspertki i ekspertów w dialog z decydentami oraz środowiskami szkolnymi.