Publicystyka - ngo.pl

Idąc za radą pedagogów i psychologów dziecięcych, kształtowanie społecznej odpowiedzialności wśród tak delikatnej grupy docelowej, jaką są dzieci, powinno się przeprowadzać stopniowo.

Mało wymagające zadania już od najmłodszych lat powinny stopniowo uczyć dziecko odpowiedzialności. Stawianie przed dzieckiem małych celów i wsparcie w ich realizacji to doskonały początek nauki krytycznego myślenia, pokazywania rezultatów danych decyzji i działań. To także dobry sposób na rozwijanie zainteresowań i kształtowanie umiejętności potrzebnych przy większych wyzwaniach, takich jak: podejmowanie decyzji, akceptacja porażek itp.

– Warto, by dziecko doświadczyło skutków swoich zachowań – wtedy ma szansę na odczucie ich na „własnej skórze” i wyciąganie wniosków z własnych błędów. Istotne jest też, aby miało wybór różnych rozwiązań. Wówczas dajemy mu szansę na to, że nauczy się samodzielności, a także będzie miało poczucie, iż jest odpowiedzialne za coś, co wybrało – tłumaczy Bożena Ober, pedagog, przedstawiciel Fundacji Młodzieżowej Przedsiębiorczości.

Zwiększanie odpowiedzialności jest niezwykle ważne, ale powinno odbywać się stopniowo. Powierzając dziecku zadania wymagające coraz większego zaangażowania, pokazujemy nasze zaufanie oraz budujemy w nim przekonanie, że poradzi sobie z kolejnymi, być może trudniejszymi wyzwaniami. W miarę dorastania, warto zacząć zwracać również uwagę na jakość wykonanego zadania i jego wpływ na otoczenie.

Dom i rodzina to pierwsze miejsce, w którym kształtuje się u dziecka odpowiedzialność społeczna. To tam zaczyna ono dostrzegać problemy najbliższego otoczenia, którym w głównej mierze są właśnie domownicy. Dzieci, obserwując zachowania swoich rodziców i ważnych dla siebie dorosłych (np. babcia, dziadek, wujek, rodzeństwo), przejmują od nich wzorce zachowania i stosunek do otaczającego świata.

– Z mojego wieloletniego doświadczenia pedagogicznego i terapeutycznego wynika, że dziecko wychowujące się w rodzinie, w której postawy prospołeczne są codziennością, raczej rzadko przejmuje inne sposoby zachowań. Bardzo istotna jest odpowiedzialność nas, osób dorosłych oraz współdziałanie w tym zakresie rodziny, szkoły, rówieśników i środowiska – mówi Bożena Ober.

Aby dziecko rozumiało i zdawało sobie sprawę z problemów, które dotykają jego otoczenie, powinno mieć świadomość, że takie problemy istnieją. Maluch zaczyna zadawać trudne pytania już w wieku przedszkolnym, ważne jest zatem, aby odpowiedzi na nie czerpał od rodziców, a nie z przekazu medialnego, w którym przepływ informacji rządzi się własnymi prawami.

Rozmowa z dzieckiem powinna być rzetelna i konkretna, ale również dostosowana do jego wieku. Zwracajmy uwagę dziecka na to, że pewne rzeczy nie powinny mieć miejsca i uwrażliwiajmy na ludzką krzywdę. Pytajmy o jego propozycję rozwiązań, pokazując tym samym, że i ono ma wpływ na to, co go otacza. Widząc starszą, schorowaną osobę tłumaczmy, że potrzebuje ona pomocy, ale też argumentujmy dlaczego i podsuwajmy pewne rozwiązania w postaci niewielkich, ale wartościowych czynów. Może być to na przykład zaoferowanie wyniesienia śmieci czy pomoc w zakupach.

W trakcie dorastania i dojrzewania rozwija się motywacja dziecka do podejmowania działań na rzecz innych. Potrzeba działania i pomocy opiera się często na naturalnych odruchach serca, które dają szansę na doświadczenie radości i satysfakcji z przeprowadzonych inicjatyw. Wolontariat jest szczególny, dzięki różnym formom solidarności i działania na rzecz innych promuje i uwrażliwia młodych ludzi na potrzeby drugiego człowieka. Warto wspomagać młodzież w działaniu, m.in. poprzez podsuwanie pomysłów, inspiracji, współpracując z nią lub doceniając jej pracę.

– Pozytywne wzmocnienie, czyli nic innego, jak docenienie dobrych postaw dzieci i młodzieży ma ogromną moc i daje przysłowiowy wiatr w żagle do pracy na rzecz innych, w potrzebie. Właśnie dlatego powstał program Pramerica Moc Działania, który wyróżnia i docenia zaangażowaną społecznie młodzież. To program, dzięki któremu wolontariusze mogą dzielić się swoimi pomysłami, inspirować wzajemnie od siebie, nie tylko tu, w Polsce, ale na skalę międzynarodową. Najbardziej zaangażowane społecznie osoby wygrają bowiem wyjazd do Waszyngtonu na spotkanie z wolontariuszami z niemal całego świata – mówi Małgorzata Morańska, Prezes Fundacji Pramerica.

Kształtowanie w dzieciach odpowiedzialności społecznej i uwrażliwianie na ludzką krzywdę jest niezwykle ważną kwestią w obecnych czasach. Odpowiednie podejście dorosłych i wychowanie dzieci w duchu przeświadczenia, że warto angażować się na rzecz innych, może zaprocentować w przyszłości świadomym i gotowym do działania społeczeństwem.

Materiał przygotowany we wsparciu Pani Pedagog Bożeny Ober, pedagoga przedstawiciela Fundacji Młodzieżowej Przedsiębiorczości