Publicystyka - ngo.pl

Druga edycja „Uwolnić projekt” jest przykładem łączenia kulturalnych, gospodarczych, ekonomicznych i społecznych celów w jednym działaniu, którego zadaniem jest opracowanie nowego modelu produkcji i dystrybucji przedmiotów w oparciu o wolne licencje i relacje jaki polski odbiorca nawiązywać będzie z ukraińskim wytwórcą-rzemieślnikiem.

Przypomnijmy na czym polega wypracowana przez nas i Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie zasada zamawiania przedmiotów bezpośrednio u rzemieślnika. Projektant wspólnie z wytwórcą wykonuje przedmiot, którego dokumentację wykonawczą zamieszczamy w sieci i udostępniamy na wolnych licencjach Creative Commons (http://www.uwolnicprojekt.org/pl/przedmioty.html). Oznacza to, że każdy użytkownik może pobrać dokumentację i zamówić przedmiot u rzemieślnika.

W tegorocznej edycji zaprojektowane i wykonane przedmioty (na Ukrainie oraz na Mazowszu) wzbogacą stworzoną przez nas i Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie galerię przedmiotów. W tej chwili galeria liczy siedem obiektów. Już od października oferta zostanie wzbogacona o kolejnych sześć przedmiotów, udostępnionych na tych samych zasadach. Będzie je można zamówić u twórców ukraińskich ale również mazowieckich (dzięki wsparciu Mazowieckiego Urzędu Marszałkowskiego).

W dniach 13-20 sierpnia 2016 roku odbyło się wyjątkowe spotkanie polskich uznanych projektantów (Pani Jurek, Jan Kochański, Kosmos Project) i ukraińskich rzemieślników (Olena Prokopiuk, Josyp Pryjmak, Taras Muljak, Sergij Nykorowycz), które było między innymi wymianą umiejętności warsztatowych i projektowych.

Warsztaty dały projektantom nie tylko możliwość bliższego poznania unikalnych technik snycerskich czy bednarskich, ale również kultury i obyczajów huculskich. W tegorocznej edycji “Uwolnić projekt” świadomie odwołujemy się do zainteresowania

huculszczyzną jakie miało miejsce przed wojną, kiedy była ona celem podróży polskiej inteligencji, w tym badaczy i artystów. Jak pisze Małgorzata Jaszczołt w tekstach do wystawy „HUCULSZCZYZNA – BLISKA EGZOTYKA”: “Zachwyt budziły i budzą nadal huculskie połoniny, mieszkający tam ludzie i stworzona przez nich kultura. Huculszczyzna należała i należy do tych rejonów na świecie, w których czas – jeśli się nie zatrzymał – to płynie dużo wolniej”.

W ramach warsztatów projektanci odwiedzili kilka pracowni rzemieślniczych. Jan Kochański pracował z ceramikiem Siergiejem Nykorowyczem oraz bednarzem Josypem Pryjmakiem. Efektem tej współpracy będą: ceramiczna karafka oraz przedmioty (naczynia i stolik) wykonane z drewnianych klepek. Podczas pobytu powstały wstępne prototypy, które przez kolejny miesiąc będą poddawane dalszym modyfikacjom. Artyści planują wykonać próby z innym rodzajem drewna oraz spróbować wypału redukcyjnego w przypadku ceramicznej karafki.

Kosmos Project wykona tkaninę (wraz z Oleną Prokopiuk) i drewniane łyżki (ze snycerzem Tarasem Muljak). Tkanina z naturalnej wełny utrzymana w stonowanej kolorystyce z mocnym kolorystycznym akcentem nadanym przez krajkę, którą finalnie zostanie obszyta. Drewniane łyżki pokazywać będą rzemieślniczy kunszt Tarasa i subtelnie nawiązywać do sztukatorskich technik huculskich.

Pani Jurek wykona tarczę zegara we współpracy z Tarasem Mulijakiem. Oto jak o swoim projekcie opowiada sama artystka: “Łączącym elementem całego Uwolnić projekt jest dla mnie PRACA I CZAS w który się w pewnym sensie przenosimy. Dawniej czas wyznaczały wschody i zachody słońca, głód, sen i praca. Idąc tym tropem chciałam zrobić zegar na godziny odmierzane pracą. Punktem wyjścia jest słonecznik – symbolicznie związany z Ukrainą. Wzór tworzony przez pestki jest bardzo precyzyjny, odtworzenie go wymaga biegłości, skupienia i pokory. Chciałam zrobić z Tarasem kilka tarcz, nad którymi pracowałby zadaną liczbę godzin. W pierwszym etapie na tarcze byłby naniesiony rysunek/siatka, który w kolejnym etapie pracy byłby „wyjadany” jak pestki przez narzędzie tworzące relief w drewnianej tarczy. Tarcze nieskończone są dla mnie pełnowartościowe. Mimo wspólnego rysunku wyjściowego i nawet jednakowego czasu pracy, każda tarcza będzie inna, ponieważ „łuskać” można z różnego klucza. To co dodatkowo jest dla mnie ważne to: pamięć ręki, powtarzalność, rytm, dochodzenie do perfekcji, zmęczenie. Docelowo pracę można wycenić na godziny i zamówić np. zegar ośmiogodzinny lub trzygodzinny, w zależności od możliwości finansowych odbiorcy”.

Podczas wyjazdu uczestnicy odwiedzili kilka znaczących dla tego regionu miejsc. Wizyta w Instytucie Rzemiosła w Kosowie przybliżyła wszystkim warsztat tradycyjnych rzemieślników. W Javorowie, w rodzinnym gospodarstwie Oleny Prokopiuk mieliśmy wyjątkową okazję obejrzenia pamiątek po dziadku i ojcu Pani Oleny, którzy byli wybitnymi twórcami ludowymi i przyczynili się do rozkwitu sztuki zdobniczej na tych terenach (słynny ród Szkrablaków). W stworzonym przez Panią Olenę prywatnym muzeum zobaczyć mogliśmy pierwsze drewniane przedmioty oraz inne pamiątki pozostawione przez przodków.

W projekt zaangażowanych jest kilka instytucji. Współorganizatorem i opiekunem merytorycznym jest Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie. Partnerami Muzeum Huculszczyzny i Pokucia w Kołomyi oraz Fundacja Ari Ari.

Projekt został dofinansowany ze środków Urzędu m.st. Warszawy. Edycja mazowiecka przebiega przy wsparciu Mazowieckiego Urzędu Marszałkowskiego.

Dowiedz się, co ciekawego wydarzyło się w III sektorze. Śledź wydarzenia ważne dla NGO, przeczytaj wiadomości dla organizacji pozarządowych.
Odwiedź serwis wiadomosci.ngo.pl.