Liczba najmłodszych dołączających do grup zbrojnych gwałtownie rośnie. Szacuje się, że w 2025 r. liczba dzieci rekrutowanych i wykorzystywanych przez grupy zbrojne na Haiti wzrosła aż o 200 proc. Wg ONZ w 2024 r., w Kolumbii średnio co 20 godzin jedno dziecko trafiało w ręce grup zbrojnych.
W Międzynarodowym Dniu przeciwko Wykorzystywaniu Dzieci jako Żołnierzy (Red Hand Day) UNICEF alarmuje, że w obliczu narastającej przemocy grupy zbrojne coraz częściej werbują najmłodszych.
– Wcielanie lub rekrutowanie dzieci do grup zbrojnych to rażące naruszenie ich praw, surowo zabronione przez międzynarodowe prawodawstwo. Najnowsze dane wskazują jednak, że w wielu miejscach na świecie najmłodsi muszą mierzyć się z takim koszmarem – podkreśla Renata Bem, dyrektor generalna UNICEF Polska.
Za dramatycznym wzrostem liczby takich przypadków stoją konkretne problemy:
Eskalacja przemocy i skrajne ubóstwo: szczególnie na obszarach wiejskich, gdzie dostęp do szkół i pomocy społecznej jest utrudniony.
Przymus i ucieczka: dzieci często są zmuszane do dołączenia do grup pod groźbą śmierci, uciekają przed przemocą lub chcą w ten sposób wspomóc finansowo swoje rodziny.
Rozłąka z bliskimi: wiele dzieci trafia do grup zbrojnych po rozdzieleniu z osobami sprawującymi opiekę, gdy zostają pozbawione ochrony i środków do przetrwania.
Pułapka w mediach społecznościowych: grupy zbrojne coraz częściej wykorzystują internet, aby kusić dzieci fałszywymi obietnicami lepszego życia i pracy.
– Każde dziecko musi być chronione. Każde dziecko wykorzystywane przez grupy zbrojne musi zostać uwolnione i otrzymać wsparcie, aby mogło wyzdrowieć, wrócić do nauki i odbudować swoją przyszłość. Dzieci związane z grupami zbrojnymi nie mogą być traktowane jak przestępcy. Muszą otrzymać odpowiednią pomoc w powrocie do normalnego życia i być chronione przed stygmatyzacją czy zemstą – powiedziała Catherine Russell, dyrektor generalna UNICEF.
Od stycznia 2024 r., UNICEF wraz z partnerami objął opieką ponad 500 dzieci na Haiti, które opuściły grupy zbrojne. Zapewniliśmy im specjalistyczną ochronę i pomoc w powrocie do społeczeństwa.
W Kolumbii UNICEF zapobiega werbowaniu i wykorzystywaniu dzieci poprzez systemowe działania. Naszym priorytetem jest zapewnienie rodzinom i lokalnym społecznościom dostępu do najważniejszych usług. Współpracujemy z instytucjami państwowymi i lokalnymi, aby dzieci oraz młodzież miały dostęp do edukacji i ochrony. Dzięki temu stwarzamy im szanse na rozwój i zmniejszamy ryzyko, że staną się ofiarami przemocy lub trafią w ręce grup zbrojnych. Działamy także bezpośrednio w terenie – bierzemy pod uwagę specyfikę etniczną i kulturową danego miejsca, aby lepiej rozumieć zagrożenia płynące z konfliktów i tworzyć dla dzieci bezpieczne otoczenie.
