Publicystyka - ngo.pl

Zdaniem przedstawicielki fundacji, która jednocześnie jest członkinią Zespołu ds. Edukacji Klimatycznej przy MEN, jednym z największych atutów projektu „Kompas jutra” jest odejście od przeładowanej listy treści na rzecz efektów uczenia się oraz profilu absolwenta. W centrum znalazły się kompetencje takie jak współpraca, krytyczne myślenie czy sprawczość uczniów.

– To ważna zmiana. Szkoła powinna przygotowywać młodych ludzi do rozumienia świata i działania w nim, a nie tylko do odtwarzania wiedzy – podkreślono w stanowisku.

Pozytywnie oceniono także nacisk na doświadczenia edukacyjne, projekty uczniowskie oraz edukację terenową. W nowym podejściu przestrzenią uczenia się ma być nie tylko sala lekcyjna, lecz także najbliższe otoczenie szkoły.

Informatyka nie tylko od obsługi programów

Fundacja zaproponowała jednak uzupełnienie reformy o rozwiązania, które mocniej połączą informatykę z edukacją klimatyczną. Organizacja postuluje, aby moduł klimatyczny został włączony także do informatyki, a nie tylko do wybranych przedmiotów przyrodniczych.

Według autorki stanowiska to właśnie na lekcjach informatyki uczniowie mogą uczyć się pracy z danymi, analizować informacje o zużyciu energii czy wody, tworzyć wizualizacje i projektować rozwiązania technologiczne odpowiadające na lokalne problemy.

– Informatyka powinna być w szkole przede wszystkim narzędziem rozumienia świata i projektowania rozwiązań, a nie jedynie nauką obsługi programów – wskazuje dr Snarska-Nieznańska.

Takie podejście rozwija jednocześnie kompetencje przyszłości: analizę danych, myślenie systemowe, kreatywność i współpracę.

Technologia a środowisko

Fundacja zwraca również uwagę na rzadko poruszany w edukacji temat wpływu technologii cyfrowych na środowisko. Rosnące zużycie energii przez centra danych, produkcja urządzeń czy elektroodpady sprawiają, że cyfrowy styl życia ma realny ślad środowiskowy.

Dlatego uczniowie powinni uczyć się nie tylko korzystania z technologii, ale także rozumienia jej konsekwencji.

W praktyce może to oznaczać analizowanie śladu węglowego usług cyfrowych, dyskusję o nadmiarze danych czy uczenie zasad bardziej odpowiedzialnego korzystania z urządzeń.

Szkolne laboratoria przyszłości

Jedną z propozycji fundacji jest rozwijanie w szkołach interdyscyplinarnych pracowni typu Living Lab – przestrzeni, w których łączą się przyroda, technologia i działania praktyczne.

W takich miejscach uczniowie mogą prowadzić pomiary środowiskowe, analizować dane, budować proste urządzenia czy przygotowywać raporty dla społeczności szkolnej.

Fundacja Code for Green stworzyła już w Polsce osiem modelowych pracowni tego typu w szkołach publicznych.

Równowaga cyfrowa

Autorzy stanowiska zwracają również uwagę na problem nadmiernego korzystania z technologii przez dzieci i młodzież. Dlatego nowoczesna edukacja informatyczna powinna obejmować także zagadnienia higieny cyfrowej i równowagi między światem online a rzeczywistością.

Edukacja terenowa i kontakt z przyrodą mogą być ważnym elementem przeciwdziałania przeciążeniu cyfrowemu, a jednocześnie wzmacniać odporność uczniów na dezinformację.

Wzmocnić edukację klimatyczną

Fundacja poparła także uwagi grupy roboczej ds. podstawy programowej działającej w Zespole ds. Edukacji Klimatycznej MEN. Wskazano w nich m.in. na rozbieżności między ekspercką wersją podstawy programowej geografii a projektem rozporządzenia.

Zdaniem autorów stanowiska część kluczowych treści dotyczących zmiany klimatu, adaptacji do jej skutków czy lokalnych działań na rzecz środowiska została ograniczona lub przeniesiona do zapisów fakultatywnych.

Fundacja apeluje o ich przywrócenie, aby edukacja klimatyczna była w szkołach realizowana w sposób spójny i systemowy.