Publicystyka - ngo.pl

Obszerna wypowiedź Rzecznika Praw Obywatelskich pt. "Twórzmy w kraju sieć biur pomocy prawnej" ukazała się w Gazecie Prawnej w cyklu "Autorytety w obronie państwa prawa" (GP z 25 marca 2005 r.)

Obywatel chcący załatwić swoją sprawę może zetknąć się z brakiem staranności, kultury, dobrej woli, czasami z brakiem wiedzy urzędnika. Dotknie go również tzw. legalizm biurokratyczny. Urzędnik wprawdzie trzyma się litery prawa, ale zupełnie nie analizuje szerszego kontekstu, który przecież nie może być obojętny przy interpretacji przepisów i ocenie indywidualnego przypadku - wyjaśnia Andrzej Zoll. Na to wszystko nakłada się niska świadomość prawna przeciętnego obywatela. Efektem są m.in. trafiające do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich skargi. Połowy z nich mogłoby nie być, gdyby na samym początku osobie zainteresowanej udzielić prostej i życzliwej informacji o jej uprawnieniach i sposobach załatwienia sprawy. Niestety zwykle takiej informacji się nie udziela. Miejsca gdzie można ją zdobyć właściwie dopiero powstają.

Sieć biur porad obywatelskich - organizacji pozarządowych gdzie osoby
potrzebujące pomocy informacyjnej, korzystają z bezpłatnych usług poradniczych, rozwijana jest od
kilku lat. Obecnie działa blisko 40 biur. Biura to sposób na edukację prawną obywateli, ale również
krok do przodu w rozwiązaniu ich konkretnej sprawy.

Biuro pokazuje obywatelowi alternatywne sposoby załatwienia sprawy oraz konsekwencje podjętych kroków w sprawie. Natomiast nie podejmuje za osoby zainteresowane decyzji. Zanim osoba taka sama podejmie decyzję, powinna poznać jej konsekwencje. W biurach obywatelskich pracują między innymi emeryci, wolontariusze oraz osoby zatrudnione na etatach. Bardzo wspieram ten ruch - wyznaje Rzecznik.

Biura porad prawnych, działające w oparciu o struktury państwowe, to
na razie jedynie koncepcja. Prace nad projektem ustawy o dostępie do pomocy prawnej trwają (w
połowie marca 2005 r. została ona przyjęta przez Radę Ministrów i skierowana do Sejmu).

Biuro porad prawnych powinno w moim przekonaniu działać na pierwszej linii, wkraczać zaraz na samym początku konfliktu właśnie po to, aby uniknąć procesu. Świadczyłoby więc pomoc mieszkańcom jeszcze na etapie przedsądowym. Takie poradnictwo, które ma na celu wyjaśnienie sprawy, zanim konflikt trafi na sądową wokandę, wydaje mi się bardzo potrzebne i dlatego tak mi zależy na stworzeniu sprawnego i kompleksowego systemu.

Już dziś powstają natomiast Biura Terenowe Rzecznika Praw
Obywatelskich. Takie biuro działa we Wrocławiu - kolejne tworzone jest w Gdańsku. Prawdopodobnie
biuro powstanie również w Rzeszowie. Terenowe Biura Rzecznika mają być wsparciem dla przedsięwzięć
obywatelskich. Andrzej Zoll zachęca również do działania Uniwersytety Trzeciego Wieku. Emerytowani
prawnicy, lekarze, nauczyciele to - w ocenie Rzecznika - cenny nabytek dla społecznego poradnictwa.
Na zakończenie Rzecznik przypomina o uniwersyteckich poradniach prawnych i pomocy udzielanej przez
studentów. Najstarsze polskie poradnie (zwane też klinikami) działają przy wydziałach prawa już od
10 lat.

więcej:
"Twórzmy w kraju sieć biur pomocy prawnej", w cyklu "Autorytety w obronie państwa prawa", Gazeta Prawna z 25 marca 2005 r.

________
o biurach pomocy prawnej z ustawy o dostępie do pomocy prawnej, pisaliśmy m.in. w informacji "Pomoc prawna - pozarządowa idea w wydaniu ministerialnym" (wywiad z Filipem Czernickim, z Fundacji Uniwersyteckich Poradni Prawnych)