Publicystyka - ngo.pl

Setna rocznica Bitwy Warszawskiej 1920 roku stała się w Kłodawie okazją do spojrzenia na tę ważną dla Polski i Europy datę również z perspektywy lokalnej, m.in. poprzez upamiętnienie uczestników tych dziejowych wydarzeń.

Z inicjatywy lokalnych działaczy Towarzystwa Samorządowego, 16 sierpnia w Kłodawie, otwarto wystawę historyczną pt. „Kłodawianie w wojnie polsko-bolszewickiej 1919–1921”. Otwarcie ekspozycji poprzedzone zostało uroczystą mszą św. w kościele parafialnym pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, której przewodniczył ks. prałat Jerzy Dylewski. Następnie odbył się przemarsz jej uczestników, w asyście strażackich pocztów sztandarowych i orkiestry dętej „Solanie”, do Gminnego Ośrodka Kultury w Kłodawie. Dzień wcześniej na kłodawskich cmentarzach na grobach tych, którzy bronili Polski przed bolszewicką nawałą zapłonęły lampiony z biało-czerwonymi przepaskami.

W krótkich wystąpieniach poprzedzających wernisaż przypomniano m.in. działania miejscowych społeczników i wolontariuszy, związane z przywracaniem pamięci o ludziach, którzy tworzyli lokalną historię. Prezes Towarzystwa Samorządowego Ireneusz Niewiarowski nawiązał m.in. do inicjatyw służących odnowie zabytków cmentarza parafialnego w Kłodawie, których pokłosiem są publikacje przybliżające dokonania osób zasłużonych dla miasta i gminy. Z uznaniem o tym społecznym dorobku mówił również burmistrz Piotr Michalak.

Głównym wątkiem wystawy w kłodawskim GOK, którą można oglądać do końca września, są sylwetki uczestników wojny polsko-bolszewickiej, osób związanych z Kłodawą i terenem gminy. Są wśród nich m.in dawni kłodawscy ziemianie, rzemieślnicy, rolnicy czy nauczyciele. Walczyli w różnych formacjach: piechocie, kawalerii, artylerii, a nawet we Flotylli Wiślanej, jak Bronisław Bończak z Bierzwiennej Długiej. Kobiety, wśród nich Jadwiga Gołembiowska ze Straszkówka, służyły w oddziałach sanitarnych, wspierały działania obywatelskie na wojennym zapleczu.

Z prezentowanych materiałów sporo można dowiedzieć się na temat dziejów 203. Pułku Ułanów, w którym służyło kilku kłodawskich ochotników, oraz o ich udziale w sierpniu 1920 r. w walkach pod Ciechanowem, gdzie kawalerzyści zdobyli sowiecką radiostację, co wpłynęło na przebieg Bitwy Warszawskiej. Prezentowane informacje zebrano w wyniku wielomiesięcznych kwerend, wywiadów i spotkań z mieszkańcami, powstały szkice biograficzne osób, które walczyły w obronie ojczyzny w latach 1919–1921, zgromadzono zachowane po nich fotografie, pamiątki oraz dokumenty. Uzupełnienie stanowi kalendarium wojny polsko-bolszewickiej, ilustrowane archiwalnymi zdjęciami, oraz informacja nt. działań Obywatelskiego Komitetu Obrony Państwa w powiecie kolskim. Zwiedzający mogą również obejrzeć militaria i dokumenty ze zbiorów przedeckiego kolekcjonera Janusza Jaworskiego wiążące się z tematyką wystawy.

Ekspozycji towarzyszy starannie wydany katalog zawierający zasadnicze treści wystawy. We wstępie do katalogu wystawy znaleźć można wzmiankę o publikacji „Ludzie kłodawskich sołectw”, która powstała w 2018 r. w ramach programu „Wielkopolska Odnowa Wsi 2013–2020”, realizowanego przez Samorząd Województwa Wielkopolskiego. Uczestnikami tego programu było 15 sołectw gminy Kłodawa. – Można rzec, że doświadczenia związane z przygotowaniem tej publikacji stały się zaczątkiem tegorocznej wystawy – przyznaje Ireneusz Niewiarowski, prezes Towarzystwa Samorządowego.

Należy dodać, że organizacja wystawy „Kłodawianie w wojnie polsko-bolszewickiej 1919–1921” została współfinansowana ze środków Samorządu Województwa Wielkopolskiego oraz Programu Niepodległa na lata 2017–2022, a jej współorganizatorami była Gmina Kłodawa, Muzeum Technik Ceramicznych w Kole i Gminny Ośrodek Kultury w Kłodawie.

Wystawa jest ogólnodostępna i czynna codziennie w godzinach od 9.00 do 15.00 do 30 września 2020 roku.