1 500 zł. Tyle wynosi jeden minigrant w projekcie „Wolontariusze w Akcji. Superbohaterowie NGO". Cztery minigranty rocznie, przez trzy lata projektu, czyli 12 inicjatyw za łącznie 18 000 zł. Sumarycznie mniej niż jeden duży grant, ale efekt nieporównywalnie większy. Dlaczego?
W normalnym projekcie wolontariusz dostaje listę zadań. W minigrancie sam pisze wniosek, sam planuje budżet, sam realizuje, sam się rozlicza. Wsparcie naszego koordynatora jest, ale decyzje są jego. To zupełnie inna szkoła zaangażowania. Po szkoleniu „Service Learning, uczenie przez zaangażowanie" w 2023 roku wolontariusze nauczyli się pisać wnioski, definiować potrzeby, planować wydatki. Minigranty były naturalnym następstwem tego szkolenia.
Liderka edycji 2025 to Bożena Józefiak, nauczycielka z III LO im. Batorego w Chorzowie. Do projektu „Pachnący Kwiatami" zaprosiła pięcioro uczniów - Katarzynę Włodarczyk, Klaudię Kopyto, Zofię Krząkałę, Zofię Buchtę i jeszcze jedną osobę. Miejsce realizacji to Dom Pomocy Społecznej „Nadzieja" w Chorzowie. Spotkania organizacyjne z dyrekcją DPS, ustalenia z personelem, wspólne sadzenie kwiatów z pensjonariuszami, opieka nad roślinami, integracja międzypokoleniowa. To jest model, który lubimy. Konkretne miejsce, konkretni ludzie, konkretne kwiaty. Bez powietrznych deklaracji o „budowaniu mostów międzypokoleniowych". Po prostu uczennice chorzowskiego liceum jeżdżą do seniorów w DPS i razem zajmują się ogródkiem. Po zakończeniu inicjatywy uczestniczki poprosiły o imienne certyfikaty, żeby móc pokazać projekt w CV i przy aplikowaniu na studia. To też wartość minigrantu - daje wolontariuszowi konkretny dorobek.
Jeden z pierwszych zrealizowanych minigrantów w projekcie to „Świąteczne Światełko w Czernichowie" z edycji 2023. 19 grudnia 2023 roku w gminie Czernichów odbyła się Wigilia dla ponad 40 seniorów. Uroczysta kolacja, kolędy, świąteczna atmosfera. 1 500 zł na catering, dekoracje i paczki dla uczestników. Niewielka kwota, ale dla 40 osób, które często spędzają święta same, to był prawdziwy wieczór wigilijny. Bez minigrantu nikt by tego nie zorganizował, bo żaden duży grant „nie zmieściłby" takiego pomysłu. A wolontariuszka ze swoją grupą tak.
Wszystko zaczyna się od ogłoszenia konkursu. W edycji 2025 ruszyło w kwietniu - regulamin, wzór wniosku w Google Forms i wzór sprawozdania w jednym pakiecie. Termin składania wniosków typowo 2 do 3 tygodni - W 2024 roku wpłynęło 8 wniosków, w 2025 już 18, co pokazuje, że konkurs się rozkręca i wolontariusze nabierają odwagi. Komisja ocenia, wyłania cztery najwyżej punktowane inicjatywy. Zwycięskie projekty podpisują umowę, realizacja trwa kilka miesięcy. Po zakończeniu sprawozdanie merytoryczne, rozliczenie finansowe i dokumentacja fotograficzna. Niewykorzystane środki wracają do organizacji. Bez papierologii się nie da, ale procedury są proste i wolontariusze sobie z nimi radzą.
Z 12 zrealizowanych projektów rysuje się wyraźny obraz priorytetów wolontariuszy. Seniorzy - Wigilia w Czernichowie, „Projekt Pachnący Kwiatami", „Zasłużeni (nie)zapomniani", „Bingo Międzypokoleniowe". Dzieci i młodzież - „Świat bajtla przez pryzmat dźwięku", „Zacznij Gadać", charytatywny turniej szachowy dla Domu Dziecka. Zdrowie psychiczne - „Psyche w rytmie". Ekologia - „EKO-Rytmy", opieka nad bezdomnymi kotami w Świętochłowicach. Integracja zespołu - „Kącik wolontariuszy", „Świąteczne Sieciowanie". Żaden z tych pomysłów nie wyszedłby z biurka grantowego dużej fundacji. Wszystkie wyszły z głów ludzi, którzy znają lokalną społeczność, bo w niej żyją.
1 500 zł to próg, który można obronić w jeden weekend pisania wniosku. Nie wymaga księgowej ani prawnika. Lider może podpisać umowę, wziąć przelew i zacząć działać. Porażka kosztuje organizację 1 500 zł, a sukces buduje wolontariusza na całe lata. To jest matematyka, której nie widać w kosztorysach, a która jest sednem modelu.
Po zakończeniu projektu „Wolontariusze w Akcji. Superbohaterowie NGO" chcemy kontynuować minigranty z innych źródeł. Bo jeśli mamy wybrać jedno działanie, które naprawdę przekształca wolontariusza systematycznego w lidera, to są właśnie one.
Artykuł powstał w ramach projektu „Wolontariusze w Akcji - Superbohaterowie NGO", realizowanego przez Fundację Klaster Innowacji Społecznych. Projekt dofinansowany ze środków Korpusu Solidarności - Rządowego Programu Wspierania i Rozwoju Wolontariatu Systematycznego na lata 2018–2030 przez Narodowy Instytut Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego.