Publicystyka - ngo.pl

Jak wynika z ubiegłorocznego raportu Federacji Polskich Banków Żywności, w Polsce rocznie marnuje się około 5-9 milionów ton jedzenia, głównie w gospodarstwach domowych. Co czwarty Polak wyrzucił jedzenie w ciągu ostatnich 7 dni. Wśród przyczyn wyrzucania, poza zepsuciem i przekroczeniem terminu przydatności do spożycia, pojawiają się też: przygotowanie zbyt dużej ilości jedzenia oraz zbyt duże zakupy. Jak sobie z tym poradzić w zbliżającym się okresie świątecznym oraz jakie korzyści niesie ze sobą zmniejszenie skali marnowania jedzenia?

– Ograniczenie marnowania żywności daje realne oszczędności dla konsumentów, ma również wpływ na kwestie środowiskowe, zdrowotne i etyczne. Marnowanie jedzenia wiąże się ze stratami wody i energii, wytwarzaniem dodatkowych odpadów i negatywnym wpływem na środowisko. Aby ograniczyć te skutki, potrzebujemy bardziej zrównoważonego podejścia do żywności. Jako konsumenci powinniśmy zmienić nasze dotychczasowe zachowania – mówi Karolina Zdrodowska, dyrektorka koordynatorka ds. przedsiębiorczości i dialogu społecznego.

Sposobów na zmniejszenie skali marnotrawstwa jest kilka. Przede wszystkim, przed pójściem do sklepu warto zrobić listę potrzebnych produktów oraz zaplanować, co z nich ugotujemy. Nie kupujmy na zapas. A jeśli po Świętach zostaną nam jakieś potrawy, starannie je zapakujmy, opiszmy i zanieśmy do najbliższej jadłodzielni. Na pewno znajdą się osoby, które chętnie skorzystają z przyniesionego przez nas jedzenia.

Właśnie do tego ostatniego działania zachęca warszawska kampania, która potrwa do 19 grudnia br. Plakaty nakłaniające do dzielenia się jedzeniem można już zobaczyć na przystankach, a także na ekranach w metrze, na dworcach, w autobusach i tramwajach.

Jadłodzielnie to ogólnodostępne miejsca, z których może korzystać każdy – przynosząc nadmiar żywności oraz częstując się produktami, które się tam znajdują. W zależności od konkretnego miejsca i możliwości, funkcję jadłodzielni pełni lodówka lub/i szafka. O porządek i czystość dbają wyznaczeni opiekunowie, ale także sami użytkownicy.

Przestrzenie współdzielenia powstają zwykle z inicjatywy mieszkańców. Pomysł założenia jadłodzielni może być realizowany we współpracy z urzędami dzielnic, w ramach inicjatywy lokalnej lub budżetu obywatelskiego. Pierwsze warszawskie jadłodzielnie powstały w 2016 r. z inicjatywy społeczności Foodsharing Warszawa, jako sposób na rozwiązanie problemu marnowania żywności. Bazując na doświadczeniu, wiedzy i wsparciu pomysłodawców, sieć takich miejsc w stolicy stale się powiększa. Aktualnie jest ich 37. Dokładne lokalizacje można znaleźć na stronie Miejskiego Centrum Kontaktu Warszawa 19115 oraz w serwisie mapowym Urzędu Miasta. W przyszłym roku, w ramach budżetu obywatelskiego, powstaną 3 kolejne jadłodzielnie.

Do jadłodzielni można przynieść produkty, które nadają się do spożycia, przekroczyły datę minimalnej trwałości („najlepiej spożyć przed”), ale nie przekroczyły terminu przydatności do spożycia („należy spożyć do”). Powinny być szczelnie zapakowane i umieszczone w czystych pojemnikach. Wyroby własne np. kanapki, ciasto, zupa powinny mieć naklejony opis potrawy, a także skład i datę przygotowania. Produkty suche mogą być napoczęte, ale powinny być szczelnie zamknięte. W jadłodzielni nie można zostawiać produktów nadgniłych, z surowego mięsa, dań z surowymi jajkami czy niepasteryzowanym mlekiem.

Produkty z jadłodzielni może zabrać każdy, kto jest pewien, że je wykorzysta.

Stołeczne jadłodzielnie to tylko jeden ze sposobów, jak walczyć z marnowaniem jedzenia. W tym roku stolica przeprowadziła też pilotażowy projekt zbiórek niesprzedanej żywności na trzech miejskich targowiskach. W kilka tygodni udało się uratować niemal 3 tony warzyw i owoców. W przyszłym roku Warszawa planuje kontynuację tego projektu.

Również w tym roku miasto, wspólnie ze Stowarzyszeniem Slow Food Warszawa, opracowało materiały edukacyjne dla szkół ponadpodstawowych, w których promuje zrównoważone podejście do żywności. Materiały do warsztatów „Klimat na widelcu” można pobrać ze strony Urzędu Miasta.