Publicystyka - ngo.pl

I DFOP i TRATWA wchodzą w skład koalicji, która organizuje Kongres, a szerzej, pracuje nad Wrocławskim Modelem Współpracy organizacji pozarządowych z Gminą Wrocław.

W.S.: – Wcześniej chyba nie wierzyliśmy, że to się może udać, ale też nie mieliśmy powodów do optymizmu. Do tej pory udawało nam się na wspólne przedsięwzięcia zebrać maksimum 40 organizacji, teraz nasze minimum wynosiło 80, jest około 130 – cud albo nieprzewidywalność sektora NGO. W 2008 roku poświęciłem bardzo dużo czasu na spotkania z organizacjami, ale nic z tego nie wyszło, chociaż wola była. Skończyło się na rozmowach.

W.S.: – Stół, okrągły, pozarządowy. Już wtedy chcieliśmy dzielić odpowiedzialność, jednoczyć środowisko, federalizować się.

W.S.: – Trudno powiedzieć, tych inicjatyw było zapewne więcej. W działaniach, o których mówię, uczestniczyło około dziesięciu organizacji.

W.S.: – My nie mieliśmy koalicji, ale potencjał był. Zaangażowanych ludzi nie było mało, to były początki zmian w sektorze, czas Cyber-ręki Lidera (nasz flagowy projekt szkoleniowy). TRATWA była znana. Miasto dało nam Zajezdnię w użyczenie – dopiero co powstał Sektor3. Była moc. Ruch był po naszej stronie.

W.S.: – Podział kierunków działania. Ty robisz to, ja to. Pomysły na rozwój, wspólne cele. Chcieliśmy być ideowi, czyli pomysłowi. To zabawne, że ideologia wielu osobom kojarzy się z demagogią bardziej niż z pomysłem na działanie. Miasto miało kupować usługę. My chcieliśmy ustalać, co jest do zrobienia i umawiać się między sobą. Marzyła nam się nasza wewnętrzna pozarządowa umowa.

W.S.: – Dla mnie umowa pozarządowa polega na tym, że myśląc o sobie, myślę automatycznie o innych. Realizacja celu własnego, kosztem braku realizacji podobnego celu u kogoś innego, w dłuższej perspektywie nie opłaca się.

W.S.: – Ja w 2008 r. miałem wrażenie, że większość organizacji robi podobne rzeczy. Przyjechałem wtedy z Niemiec, gdzie przez 10 lat cierpliwie zbliżałem Polaków i Niemców do siebie – dzieci, młodzież, dorosłych, seniorów. Ważna była praca u podstaw. Budowanie relacji i struktur. Moje niemieckie stowarzyszenie miało sporą autonomię: budżet, własną działalność, we własnym ośrodku animacji społeczno-kulturalnej, a jednocześnie realizowało wspólną dla wielu innych lokalnych organizacji wizję. Oni się widzieli, znali. Spierali się ze sobą, ale i wspierali. Działali osobno, ale i razem. My nie mieliśmy wspólnego celu środowiskowego, nie monitorowaliśmy swoich działań nawzajem, nie świętowaliśmy. Mało było mozolnej animacji u podstaw. Ale to był mimo wszystko romantyczny czas. Sny o potędze, wielomilionowe projekty. Perspektywa spektakularnej zmiany społecznej. Marzenie o subsydiarności, o realizacji poważnych, długoterminowych zadań społecznych. Życie bardzo szybko to zweryfikowało.

W.S.: – Zdecydowanie tak. Przyszedł czas na łączenie zasobów, większą wiedzę o sobie. Mógłbym to nazwać solidarnością wewnątrzsektorową. Trzeciosektorowi wyjadacze zapewniają co prawda, że wszystko już było – i porozumienia branżowe, i koalicje, i długofalowe wizje. Było i rozpadło się, z chwilą gdy organizacjom przestało być po drodze. Mimo wszystko wydaje mi się, że czas obecny jest wyjątkowy. Od pewnego czasu działają we Wrocławiu z powodzeniem Grupy Dialogu Społecznego. Coraz więcej organizacji wie, czego chce i nie musi obawiać się utraty autonomii z chwilą wejścia w większe koalicje. Mamy niemały już dorobek i determinację w dążeniu do realizacji własnej – reprezentowanej przez dość dużą grupę organizacji – wizji animacji społecznej. Potrzeba nam zgody wewnątrzsektorowej i dużo czasu. Takie przedsięwzięcia, jak Zajezdnia Dąbie czy kompleks Legnicka 65 mają, tak jak mówiłaś, ogromny potencjał koalicjotwórczy. Nie animujemy tych miejsc tylko dla siebie.

W.S.: – Partycypację można rozumieć dwojako. Jako uczestnictwo mieszkańców w życiu organizacji i jako uczestnictwo poszczególnych organizacji w życiu miasta – i to z perspektywy takich kryteriów jak: wiedza o tym co się dzieje (informacja), zaangażowanie, uczestniczenie w procesie poszukiwania rozwiązań (pomysłów), uczestniczenie w procesie decyzyjnym i zakres odpowiedzialności za dane działanie. O ile zakres odpowiedzialności organizacji za procesy lokalne wciąż rośnie, to udział mieszkańców w życiu organizacji jest wciąż za mały, aby uznać organizacje za naturalnego rzecznika mieszkańców.

W.S.: – Też tak myślę. Jest wiele zadań, które wymagają porozumienia. Oferta organizacji czasu wolnego ze strony organizacji pozarządowych jest wciąż za mała, zwłaszcza w okresie wakacji. W obszarze edukacji pozaformalnej i nieformalnej potrzebujemy długofalowych programów, inicjatyw realizowanych w koalicjach wielu podmiotów. Temat uwłaszczania organizacji i działalność non for profit czeka na wewnątrzsektorową spójność i solidarność. I tak w każdej dziedzinie. Poszukujemy rozwiązań kompleksowych i długoterminowych, a te wymagają cierpliwego dialogu i sprawdzania w praktyce i to najprawdopodobniej wielokrotnego.

W.S.: – My teraz kreujemy przyszłość. Istotne dla mnie będzie to, co wydarzy się po Kongresie. Zobaczymy się, ustalimy założenia strategii współpracy z miastem, umówimy się na Grupy Dialogu, może zapiszemy do Federacji Wrocławskich Organizacji. I co dalej? Ja mam świadomość, że organizując ten pierwszy kongres, właściwie już organizujemy trzeci. Ten jest konstytucyjny, tamten będzie sprawozdawczy. To na tym spotkaniu mamy okazję ze 130 organizacjami umówić się (lub rozpocząć umawianie się), kto – z racji swoich zasobów i misji – o co będzie się troszczył i za co odpowiadał. Jak możemy sobie pomóc.

W.S.: – Ale co robić z rozproszeniem organizacji. Co pewien czas spotykamy się w ramach różnych aktywności i co pewien czas okazuje się, że o wcale nie małej liczbie organizacji nie wiemy prawie nic. Mało tego, one o nas też nie, chociaż TRATWA jest dużą infrastrukturalną organizacją. Moim zdaniem przyszedł czas na rozwiązanie tego problemu, na przeciwdziałanie anonimowości w sektorze.

W.S.: – Z boku może to tak wyglądać. Ciągle wracamy do różnorodności jako wartości samej w sobie i wciąż tkwimy w strukturach, w których jest ona ciężarem. Zastanawiam się, czy nam (środowisku) na niej naprawdę zależy. Różnorodność oznacza, że dogadywać powinny się małe studenckie NGO, lokalne organizacje osiedlowe i duże organizacje, będące już właściwie firmami non for profit. Organizacje działające w stylu przekazu i normy z organizacjami stawiającymi na pole eksperymentu i podmiotowość uczestnika. Nie jest to łatwe – różnorodność oznacza często sprzeczność interesów, ale jak długo starczy nam cierpliwości na uzgadnianie stanowisk w duchu wygrany/ wygrany, tak długo sprawa dla nas obecnie najważniejsza – jedność środowiska – nie będzie przegrana. Im więcej będziemy mieć wspólnych celów, tym bardziej różnorodność będzie nam pomagać. Na zasadzie: ja ogarnę to, czego nie ogarniasz ty.