Publicystyka - ngo.pl

Ranking gmin aktywnych społecznie przygotowaliśmy we współpracy z pismem samorządu terytorialnego „Wspólnota”. Wzięliśmy pod uwagę cztery wymiary aktywności społecznej.

Po pierwsze, uwzględniliśmy aktywność obywatelską, mierzoną frekwencją w ostatnich wyborach: samorządowych, prezydenckich i parlamentarnych.

Po drugie, przyjrzeliśmy się obszarowi zinstytucjonalizowanej aktywności mieszkańców, tj. liczbie fundacji i stowarzyszeń w przeliczeniu na 1000 mieszkańców.

Trzeci komponent stanowiło wsparcie udzielane przez administrację samorządową organizacjom społecznym, czyli wartość środków przekazanych fundacjom, stowarzyszeniom i innym organizacjom przez gminy w przeliczeniu na 1000 mieszkańców.

Ostatni element objął aktywność przejawiającą się w akcjach społecznych i nieformalnych inicjatywach, jako miara posłużyła liczba zbiórek publicznych na 10 tys. mieszkańców.

Ranking przeprowadziliśmy w pięciu kategoriach gmin: wiejskich, miejsko-wiejskich, małych miast (do 50 tys. mieszkańców), średnich miast (50-100 tys. mieszkańców) oraz dużych miast (powyżej 100 tys. mieszkańców).

Do sporządzenia rankingu posłużył system punktowy. Każda z gmin mogła uzyskać maksymalnie 100 punktów, po 35 w kategorii "frekwencja wyborcza" i "sektor pozarządowy", po 15 w kategorii "wspierający samorząd" i "oddolne inicjatywy". Dwa ostatnie wymiary ze względu na specyfikę wykorzystanych danych otrzymały niższą punktację. Ostatni wskaźnik pokazuje tylko jeden z możliwych rodzajów oddolnej aktywności społecznej, przypisanie mu zbyt wysokiej wagi zaniżałoby ocenę gmin, w których taka aktywność jest na wysokim poziomie, ale przejawia się w innych formach. Wskaźnik wspierającego samorządu stanowi natomiast miarę pośrednią i odzwierciedla przede wszystkim stymulowanie aktywności organizacji pozarządowych przez samorząd.

Laureatami w poszczególnych kategoriach zostali: Mielno, Nowe Warpno, Sopot, Nowy Sącz i Warszawa. Zwycięskie gminy okazywały się liderami zazwyczaj tylko w jednym wymiarze rankingu. Wyjątek na tym tle stanowi Warszawa, która zdobyła największą liczbę punktów w dwóch wymiarach rankingu. Z kolei Mielno – lider rankingu wśród gmin wiejskich – nie zwyciężyło w żadnej z czterech kategorii.

Gminy wiejskie

Tytuł najbardziej aktywnej społecznie gminy wiejskiej otrzymuje Mielno. Gmina zdobyła łącznie 64 na 100 możliwych punktów. Jej największym atutem okazał się silny sektor pozarządowy – 3. miejsce i 26/35 punktów. Tyle samo punktów gmina dostała za frekwencję wyborczą, co usytuowało ją na 57. miejscu. W kategorii „wspierający samorząd” Mielno z punktacją 4/15 zajęło 18. pozycję. W ostatniej kategorii – oddolnych inicjatyw – zdobyło 8/15 punktów, co dało 15. miejsce.

Drugie miejsce w rankingu zajęła gmina Kleszczów, która otrzymała maksymalną liczbę punktów i najlepszy wynik w kraju w kategorii „wspierający samorząd”. Wysoką punktację uzyskała również za frekwencję wyborczą – 31/35 i 6 miejsce. Do zwycięstwa zabrakło punktów w kategoriach aktywności „sformalizowanej” (15/35 punktów) i zbiórki publiczne – w ciągu ostatnich dwóch lat w Kleszczowie nie odbyła się ani jedna zbiórka (0 punktów).

W kategorii gmin miejsko-wiejskich zwycięża Nowe Warpno (70/100 punktów). Jego najmocniejszą stroną jest dobrze rozwinięty sektor pozarządowy. W tej kategorii gmina otrzymała maksymalną liczbę punktów. Wysokie 8. miejsce zajęła też w kategorii „wspierający samorząd” (7/15 punktów) oraz „oddolne inicjatywy” (7/15 punktów i 13. miejsce). Najsłabszym komponentem aktywności społecznej w Nowym Warpnie na tle innych gmin miejsko-wiejskich okazał się udział obywateli w wyborach – zdobyło 21/35 punktów i miejsce poza pierwszą setką.

Na drugim miejscu w rankingu znalazła się gmina Suraż (60/100 punktów). Podobnie jak w przypadku zwycięzcy rankingu, jej najmocniejszą stroną jest silny sektor pozarządowy (31/35 punktów), dobrze wypada także frekwencja wyborcza (28/35 punktów).

Z kolei tytuł najbardziej aktywnego małego miasta otrzymuje Sopot, który zdobył łącznie 84 punkty. Sopot stwarza bardzo dobre warunki do działania organizacjom pozarządowym, o czym świadczy maksymalna liczba punktów w kategorii „sektor pozarządowy” i wysoka w wymiarze „wspierający samorząd” (12/15). Także w pozostałych kategoriach Sopot wypadł dobrze: za zbiórki publiczne otrzymał 12/15 punktów (4. miejsce), a za frekwencję wyborczą – 25/35 punktów (6. miejsce).

Druga w rankingu jest Podkowa Leśna (74/100 punktów) z najwyższą frekwencją wyborczą wśród miast tej wielkości, a zarazem wśród wszystkich gmin w Polsce. Podkowa ma silne tradycje społecznikowskie, co przekłada się na dużą liczbę organizacji pozarządowych (w kategorii sektor pozarządowych 29/35 punktów, 2. miejsce), jednak nie idzie w parze z wysokim wsparciem finansowym ze strony samorządu (w kategorii „wspierający samorząd” tylko 2/15 punktów). Za oddolne inicjatywy Podkowa zdobyła 8/15 punktów.

Wśród miast średniej wielkości najwięcej punktów zgromadził Nowy Sącz – łącznie 82. Miasto było najsilniejsze w kategorii „frekwencja wyborcza” (maksymalna liczba punktów), a w kategorii „sektor pozarządowy” ustąpiło tylko Przemyślowi (33/35 punktów). W pozostałych kategoriach – „wspierający samorząd” oraz „oddolne inicjatywy” – Nowy Sącz zdobył odpowiednio 8/15 i 6/15 punktów.

Wśród dużych miast zdecydowanym zwycięzcą jest Warszawa (88/100 punktów), która otrzymała maksymalną liczbę punktów za frekwencję wyborczą i silny sektor pozarządowy. W kategorii „wspierający samorząd” i „oddolne inicjatywy” Warszawa zgromadziła odpowiednio 10/15 oraz 8/15 punktów.

Na podium znalazły się również Olsztyn oraz Kraków (po 73/100 punktów). Oba miasta uzyskały wysoką punktację w kategorii „wspierający samorząd” – odpowiednio 13 i 14 punktów. Podobną liczbę punktów zgromadziły za oddolne inicjatywy (Olsztyn 10/15, Kraków 9/15), frekwencję wyborczą (Olsztyn 23/35, Kraków 26/35) oraz silny sektor pozarządowy (Olsztyn 27/35, Kraków 24/35).

Pełna wersja rankingu >>

Mielno, Nowe Warpno, Sopot, Nowy Sącz i Warszawa liderami aktywności społecznej…