Publicystyka - ngo.pl

Od diagnozy do działania: Future Steps Poland rozwija projekt „AntyHejt: Mechanizmy i Reakcje” na Śląsku

Fundacja Future Steps Poland z Raciborza realizuje projekt „AntyHejt: Mechanizmy i Reakcje”, dofinansowany w konkursie „Śląskie Lokalnie” – edycja 2026. Obecnie powstają materiały szkoleniowe, scenariusze warsztatowe i praktyczne narzędzia, które mają pomóc młodzieży, szkołom i placówkom skuteczniej rozpoznawać hejt, cyberprzemoc i przemoc rówieśniczą oraz bezpiecznie na nie reagować.

Przemoc rówieśnicza wymaga systemowej odpowiedzi

Hejt, wykluczanie z grupy, ośmieszanie, publikowanie kompromitujących materiałów, obraźliwe wiadomości, groźby oraz przemoc fizyczna nie powinny być bagatelizowane jako „zwykłe konflikty między młodymi ludźmi”.

Najnowsze dane pokazują, że problem dotyczy znacznej części dzieci i młodzieży. Z raportu „RÓWIEŚNICY 2026” Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę wynika, że 75% badanych uczniów doświadczyło co najmniej jednej analizowanej formy cyberprzemocy, a 63% przemocy fizycznej. Powtarzalnego dręczenia w bezpośrednich relacjach doświadczyło 31% badanych, natomiast cyberbullyingu — 20%.

Wśród często wskazywanych zachowań znalazły się m.in. krytykowanie lub wyśmiewanie wyglądu, otrzymywanie przykrych wiadomości, wykluczanie z internetowych grup i aktywności oraz celowe uderzenie.

Dane te pokazują, że pojedyncza prelekcja nie wystarczy. Potrzebne są spójne działania obejmujące profilaktykę, edukację, kompetencje społeczne, procedury reagowania oraz współpracę uczniów, kadry pedagogicznej, rodziców i instytucji.

Projekt „AntyHejt: Mechanizmy i Reakcje”

Projekt Fundacji Future Steps Poland został przygotowany jako odpowiedź na potrzebę przekazywania młodzieży nie tylko wiedzy o zjawisku hejtu, lecz przede wszystkim konkretnych sposobów postępowania.

Jego główne cele obejmują:

– zwiększanie wiedzy na temat hejtu, cyberprzemocy, przemocy psychicznej i przemocy rówieśniczej,

– wyjaśnienie różnic między konfliktem, agresją, przemocą i długotrwałym dręczeniem,

– pokazanie mechanizmów eskalacji przemocy w grupie oraz w internecie,

– wzmacnianie umiejętności bezpiecznego reagowania przez osobę pokrzywdzoną i świadków,

– rozwijanie empatii, odpowiedzialności i gotowości do szukania pomocy,

– przekazywanie zasad zabezpieczania dowodów cyberprzemocy,

– wskazanie miejsc i osób, do których można zwrócić się po wsparcie,

– przygotowanie materiałów, które będą mogły być wykorzystywane również po zakończeniu zajęć.

Projekt ma charakter edukacyjny i profilaktyczny. Nie zastępuje indywidualnej diagnozy, psychoterapii, pomocy prawnej, interwencji kryzysowej ani działań właściwych służb i instytucji.

Powstają materiały i scenariusze warsztatowe

Fundacja jest obecnie w trakcie przygotowywania materiałów szkoleniowych oraz scenariuszy warsztatowych.

Materiały będą opracowywane w sposób modułowy, aby można było dostosować zakres i język zajęć do wieku uczestników, rodzaju placówki i zidentyfikowanych potrzeb grupy.

Planowane elementy pakietu edukacyjnego obejmują:

– scenariusze zajęć dla dzieci i młodzieży,

– ćwiczenia oparte na sytuacjach i przykładach z życia szkolnego oraz internetu,

– karty pracy dla uczestników,

– materiały dla nauczycieli, wychowawców i pedagogów,

– informacje dotyczące prawidłowych i nieprawidłowych reakcji,

– wskazówki dotyczące dokumentowania przemocy internetowej,

– materiały podsumowujące do wykorzystania po warsztatach,

– zestaw kontaktów do instytucji i form pomocy,

– formularze oceny zajęć oraz narzędzia do badania zmiany wiedzy uczestników.

Materiały nie są jeszcze przedstawiane jako ukończone. Ich przygotowanie, konsultowanie, porządkowanie oraz dostosowanie do grup odbiorców stanowi jeden z aktualnych etapów projektu.

Do kogo kierowany jest projekt?

Działania są przygotowywane przede wszystkim z myślą o:

– uczniach szkół podstawowych,

– uczniach szkół ponadpodstawowych, w tym liceów, techników i zespołów szkół,

– wychowankach Młodzieżowych Ośrodków Wychowawczych,

– wychowankach placówek opiekuńczo-wychowawczych,

– młodzieży objętej pieczą zastępczą,

– nauczycielach, pedagogach, psychologach i wychowawcach,

– rodzicach i opiekunach,

– instytucjach pracujących z dziećmi i młodzieżą.

Pierwsze działania będą kierowane do szkół i placówek na terenie Raciborza, powiatu raciborskiego oraz województwa śląskiego. Możliwość realizacji działań w innych miejscowościach będzie zależała od nawiązanych partnerstw, dostępności zespołu oraz pozyskanych środków.

Jak mają wyglądać warsztaty?

Zajęcia będą koncentrowały się na praktycznych sytuacjach, z którymi młodzi ludzie mogą spotkać się w szkole, grupie rówieśniczej, komunikatorach, mediach społecznościowych i grach internetowych.

Uczestnicy będą pracować m.in. nad następującymi zagadnieniami:

– kiedy żart przestaje być żartem,

– jak rozpoznać nierównowagę sił i powtarzalność przemocy,

– jak zachować się jako świadek,

– jak nie wzmacniać sprawcy poprzez udostępnianie lub komentowanie krzywdzących treści,

– jak bezpiecznie przerwać kontakt i zablokować sprawcę,

– jak wykonać i zabezpieczyć zrzuty ekranu oraz inne dowody,

– jak opisać zdarzenie dorosłej osobie lub instytucji,

– jak wspierać osobę wykluczoną lub ośmieszoną,

– jak reagować bez dalszego eskalowania sytuacji,

– gdzie szukać pomocy w sytuacji bezpośredniego zagrożenia.

Fundacja planuje rozpoczęcie realizacji warsztatów od października 2026 r. Szczegółowe terminy, zasady zgłaszania placówek oraz formularze zapisów będą publikowane w aktualnościach i dziale „Realizacje” na stronie Fundacji.

Bezpieczeństwo uczestników i odpowiedzialna komunikacja

Działania dotyczące przemocy rówieśniczej wymagają szczególnej ostrożności. Dlatego Fundacja zakłada prowadzenie zajęć z poszanowaniem prywatności, godności i bezpieczeństwa uczestników.

W materiałach promocyjnych nie będą publikowane informacje pozwalające zidentyfikować osoby małoletnie bez odpowiedniej podstawy i wymaganych zgód. Relacje z wydarzeń będą koncentrowały się na przebiegu działań, materiałach, rezultatach i współpracy instytucjonalnej, a nie na ujawnianiu indywidualnych historii uczestników.

Warsztaty nie powinny wymagać od młodzieży publicznego opowiadania o własnych doświadczeniach przemocy. Osoba, która zgłosi sytuację wymagającą specjalistycznej interwencji, powinna zostać skierowana do właściwego dorosłego, placówki, specjalisty lub odpowiedniej instytucji.

Rezultaty będą dokumentowane

Fundacja chce rozwijać projekt w sposób umożliwiający ocenę jego rzeczywistych efektów.

W zależności od zakresu poszczególnych działań monitorowane będą m.in.:

– liczba przeprowadzonych warsztatów,

– liczba uczestników i placówek,

– liczba przygotowanych oraz przekazanych materiałów,

– zmiana poziomu wiedzy uczestników przed i po zajęciach,

– deklarowana gotowość do reagowania i szukania pomocy,

– opinie uczniów, nauczycieli i wychowawców,

– liczba instytucji zainteresowanych dalszą współpracą,

– możliwość ponownego wykorzystania scenariuszy i materiałów.

Informacje o wykonanych działaniach, rezultatach, materiałach i partnerach będą sukcesywnie publikowane w dziale „Realizacje” na stronie Fundacji.

Aktualizacja wcześniejszych informacji

Niniejsza publikacja stanowi również aktualizację wcześniejszych informacji o planach i działaniach Fundacji Future Steps Poland.

W poprzednich materiałach publikowanych w ngo.pl przedstawiano szerokie plany organizacji dotyczące m.in. edukacji, pieczy zastępczej, wsparcia psychologicznego i rozwoju placówek. Obecnie Fundacja porządkuje swoją komunikację, rozróżniając:

– działania rzeczywiście realizowane,

– projekty znajdujące się w przygotowaniu,

– plany wymagające pozyskania finansowania i partnerów,

– długoterminowe cele statutowe.

Korygujemy również wcześniejszą informację, zgodnie z którą poradnik i dziennik wykorzystywane podczas warsztatów były już ukończone. Aktualny i prawidłowy stan jest następujący: materiały szkoleniowe i scenariusze warsztatowe są w trakcie przygotowywania, redagowania i dostosowywania do potrzeb poszczególnych grup.

Fundacja nie chce budować wiarygodności na samych deklaracjach. Dlatego kolejne komunikaty będą obejmowały konkretne informacje o wykonanych działaniach, zawartych partnerstwach, powstałych materiałach i uzyskanych rezultatach.

Zaproszenie dla szkół, instytucji i partnerów

Do współpracy zapraszamy:

– szkoły i placówki zainteresowane organizacją warsztatów,

– Młodzieżowe Ośrodki Wychowawcze,

– placówki opiekuńczo-wychowawcze i podmioty pieczy zastępczej,

– poradnie, pedagogów, psychologów i osoby prowadzące działania profilaktyczne,

– samorządy i instytucje publiczne,

– organizacje pozarządowe,

– przedsiębiorstwa realizujące działania społeczne, CSR lub ESG,

– partnerów rzeczowych i usługowych,

– osoby zainteresowane wolontariatem.

Partnerzy mogą włączyć się w projekt poprzez wsparcie organizacyjne, merytoryczne, finansowe, technologiczne, graficzne, drukarskie, lokalowe lub promocyjne.

Fundacja jest również zainteresowana współpracą przy rozwijaniu materiałów, dystrybucji treści edukacyjnych oraz tworzeniu kolejnych działań odpowiadających na potrzeby młodzieży.

Kontakt

Fundacja Future Steps Poland
siedziba: Racibórz
KRS: 0001207339
e-mail: [email protected]
telefon: +48 530 338 244
strona internetowa: https://futurestepspoland.org

Projekt „AntyHejt: Mechanizmy i Reakcje” realizowany jest na podstawie umowy nr 51/ŚLFIO/2026 w ramach konkursu „Śląskie Lokalnie” – edycja 2026.

Operatorem programu jest Fundacja Klaster Innowacji Społecznych.

Sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030.

Źródła merytoryczne

Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę. (2026). „RÓWIEŚNICY 2026. Raport o przemocy rówieśniczej”.

Fundacja Klaster Innowacji Społecznych. (2026). „Śląskie Lokalnie – edycja 2026”.

Autor i źródło materiałów graficznych

Fundacja Future Steps Poland oraz oficjalne materiały identyfikacyjne programu „Śląskie Lokalnie” przekazane przez Operatora.