Publicystyka - ngo.pl

„Rewolucja jest w błękitnych koszulach Paryża. Ta rewolucja to Wy, zgromadzeni na tej sali”, tymi słowami  Henryk Wujec rozpoczął tegoroczne Spotkania Ekonomii Społecznej. Henryk Wujec, wieloletni działacz społeczny i polityczny, znawca i propagator idei ekonomii społecznej, w swoim wystąpieniu podkreślał wagę rozwoju ekonomii społecznej.

Profesor Jerzy Hausner, przedstawił założenia „Strategii na rzecz ekonomii społecznej”, która stanowi narzędzie rozwoju i budowania potencjału sektora ekonomii społecznej w Polsce.  Prof. Hausner poruszył także kwestię odpowiedzialności, jaka spada na twórców i działaczy ekonomii społecznej. Podkreślił, że wraz ze wzrostem potencjału ekonomii społecznej, można spodziewać się ataków, w sytuacji kiedy dojdzie do jakichkolwiek nieprawidłowości.

Jarosław Duda, Sekretarz stanu w MPiPS, prezentujący działania rządu RP na rzecz ekonomii społecznej, swoją wypowiedź rozpoczął słowami: „Wiele osiągnęliśmy. EQUAL, strategie, Zespół powołany przez Premiera, Gdańsk i Stocznia (nawiązując do poprzedniej edycji OSES, czerwiec 2008 – przyp. red.), to wszystko wpisuje się w tradycje osadzenia ekonomii społecznej w polityce społecznej”. Ale podkreślił także, że czas odpowiedzieć sobie na pytanie „gdzie dziś są tamte nadzieje, deklaracje; co udało się osiągnąć?”. Postulował, aby pamiętać o wyzwaniu, jakim jest postrzeganie ekonomii społecznej przez pryzmat polityki społecznej, rynku pracy i aktywizacji zawodowej. O tym, że ekonomia społeczna to unikalne narzędzie oferowania usług społecznych, których nie może zaoferować, żaden z innych sektorów – państwo czy biznes.

W imieniu rządu RP głos zabrał Michał Boni, Minister, członek Rady Ministrów, w którego opinii ekonomia społeczna jest takim samym narzędziem służącym poprawie jakości życia, jak zwiększanie PKB, budowa infrastruktury czy praca nad zachowaniem polskiej przyrody. 

W kolejnej części konferencji, w panelu dyskusyjnym ukazującym perspektywę rozwoju ekonomii społecznej oczami praktyków, głos zabrali:  Mariusz Andrukiewicz z Fundacji Rozwoju Przedsiębiorczości  Społecznej „Być razem”, Joanna Brzozowska ze Związku Lustracyjnego Spółdzielni Pracy, Renata Bukowska ze Stowarzyszenia Ekologiczno-Kulturalnego „Na Bursztynowym Szlaku” oraz Jan Chmiel ze Stowarzyszenia „Teatr Grodzki”. Kuba Wygnański, prowadzący panel zapytał uczestników przekornie, o to, czy ekonomia społeczna się broni?
Jan Chmiel, bez wahania odpowiedział: "Jestem taki wariat, że mnie to kręci. I jak widzę 300 podobnych na sali to mi lżej i wierzę w sens ekonomii społecznej!". Pozostali paneliści przywoływali liczne przykłady spółdzielni i przedsiębiorstw społecznych, które powstały i udało odniosły sukces.
Na pytanie o codzienne problemy działalności przedsiębiorstw społecznych, paneliści wskazywali na niejasne prawo, liczne kontrole uniemożliwiające działanie oraz brak funduszy na inwestycje. Joanna Brzozowska podkreśliła konieczność myślenia rynkowego, że nie można o tym zapominać realizując misję przedsiębiorcy społecznego. 

Pięć najważniejszych zagadnień do omówienia

W dalszej części konferencji uczestnicy mieli okazję wziąć udział w pięciu, równoległych sesjach tematycznych. Wśród poruszanych zagadnień znalazły się: wspieranie ekonomii społecznej, kwestie finansowania, otoczenie prawne, współpraca z sektorem biznesu oraz edukacja. Wszystkie sesje tematyczne podsumowane zostały w części zamykającej konferencję.

W trakcie sesji dotyczącej finansowania, uczestnicy skupili się przede wszystkim na trudnościach związanych z finansowaniem działalności i obawach, jakie towarzyszą przedsiębiorcom społecznym w realizowaniu swojej misji. Za najważniejszą kwestię uznano jednak uzależnienie od środków unijnych i brak biznesowego podejścia do działalności w obszarze ekonomii społecznej. W wyniku dyskusji opracowano postulaty: m.in. stworzenia programów pilotażowych, wzajemnego uczenie się, doprowadzenia do wprowadzenia 1 procentowego przekazania podatku z CIT na ekonomię społeczną.

W trakcie sesji dotyczącej wspierania ekonomii społecznej poruszono wiele problemów, od zagadnień rozwijania infrastruktury systemu, po zagadnienia wsparcia finansowego. Postulowano stworzenie wyspecjalizowanych ośrodków wsparcia ekonomii społecznej, działających także w środowiskach lokalnych, tworzonych w szerokim partnerstwie. Na gruncie finansowym, podkreślano rolę kapitału początkowego organizacji, podkreślając, że podmioty ekonomii społecznej na tym gruncie nie powinny różnić się od sektora MŚP (małych i średnich przedsiębiorstw).

Uczestnicy sesji prawnej wskazali konieczne kierunki myślenia o regulacjach prawnych dotyczących ekonomii społecznej. W trakcie dyskusji ustalono, że część instrumentów prawnych powinna być skierowana do organizacji wspierających integracje społeczną i zawodową osób znajdujących się w trudnej sytuacji. Druga grupa instrumentów powinna być skierowana do przedsiębiorstw, które zaspokajają specyficzne potrzeby ludzi, których państwo nie jest w stanie zapewnić a biznesowi się to nie opłaca.

Podczas sesji poświęconej współpracy z biznesem o swoich doświadczeniach ze współpracy z ekonomią społeczną opowiadali Business Centre Club oraz Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan. Zadeklarowali gotowość do organizowania spotkań z biznesem, w trakcie których prezentowana byłaby ekonomia społeczna. W konkluzji sesji podkreślano, że przedsiębiorstwa społeczne muszą funkcjonować na styku biznesu i sfery publicznej, a tylko ci, którzy współpracują z biznesem, dadzą sobie radę.

Uczestnicy sesji edukacyjnej zwrócili uwagę na konieczność rozpropagowania prawdziwego znaczenia ekonomii społecznej i pozbawienia tego terminu negatywnych konotacji. Bez tego ekonomia społeczna stanie się wyłącznie niszowym tematem. W związku z tym, edukację w tym zakresie trzeba zacząć od szkół i przedszkoli (jak we Włoszech). Aby pokazać, że ekonomia społeczna jest nie tylko dla osób wykluczonych i trzeciego sektora, potrzeba profesjonalizacji kadr, budowania grupy animatorów lokalnych i wiedzy ogółu społeczeństwa.

Na zakończenie

Podsumowując konferencję głos zabrali prof. Hausner, Jarosław Duda oraz Kuba Wygnański.

Jarosław Duda, odwołał się do "Paktu na rzecz ekonomii społecznej w modernizacji polskiego modelu społecznego 2030" (projektu dokumentu jaki wspólnie opracowała strona rządowa i społeczna, który przekazany zostanie wkrótce do konsultacji społecznych – przyp. red.), mówiąc, iż „jest bardzo zadowolony, że w prezentowanym projekcie Paktu znalazły się zapisy o modelu społecznych konsultacji przez internet”.

Kuba Wygnański, przypomniał „Manifest Ekonomii Społecznej”, który prezentowany był w trakcie zeszłorocznych Spotkań Ekonomii Społecznej (Gdańsk, 2008) dokonując sprawdzenia, które z postulatów się spełniły. Jak się okazało, w przypadku części z nich nastąpiła oczekiwana poprawa, w przypadku innych sytuacja pogorszyła się. Większość postulatów nadal pozostaje aktualna.
Prof. Hausner  podkreślał, że „choć dziś jest więcej problemów, to jest też o wiele więcej możliwości. Musimy dostrzec to co mamy, co da się zrobić i co chcemy osiągnąć. Warto nasze działania wpisać w ramy rządowej strategii Polska 2030”.

Po zakończonej konferencji uczestnicy wzięli udział w wizytach studyjnych w Stowarzyszeniu „Niepełnosprawni dla Środowiska EKON” oraz w Ośrodku Wsparcia Ekonomii Społecznej prowadzonym przez Fundację Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych.
W trakcie III OSES działała Biblioteka Ekonomii Społecznej, w której można było otrzymać publikacje dotyczące zagadnień ekonomii społecznej.

Podziękowania i zaproszenie na kolejny OSES

Organizatorzy III Ogólnopolskich Spotkań Społecznej pragną podziękować wszystkim osobom oraz instytucjom, które zaangażowały się w przygotowania do tego wydarzenia.

Szczególne podziękowania organizatorzy składają Partnerom merytorycznym III OSES, tj. Fundacji Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, Małopolskiej Szkole Administracji Publicznej, Ministerstwu Pracy i Polityki Społecznej, Sieci Wspierania Organizacji Pozarządowych SPLOT oraz Stowarzyszeniu Współpracy Regionalnej, a także wszystkim członkom Zespołu ds. rozwiązań systemowych w zakresie ekonomii społecznej i jego Sekretariatowi.
Jak również patronom medialnym wydarzeń: portalowi ngo.pl, Radiu Tok FM.

Konferencja sfinansowana została ze środków Funduszu Inicjatyw Obywatelskich oraz Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.   

Organizatorzy już dzisiaj zapraszają na kolejne, tym razem IV Ogólnopolskie Spotkania Ekonomii Społecznej już za rok.

Wkrótce na portalu www.ekonomiaspoleczna.pl można będzie znaleźć wszelkie materiały z III OSES oraz podsumowania sesji. Przygotowujemy także nagrania ze wszystkich sesji.

Dokumentację fotograficzną z III OSES można znaleźć w  Galerii - III OSES w obiektywie >

Fot: Agnieszka Staniak, AFA