Publicystyka - ngo.pl

Na podstawie oceny polskiego sprawozdania z wdrażania w Polsce Konwencji o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami, Komitet ONZ ds. Praw Osób z Niepełnosprawnościami przyjął rekomendacje dla Polski dotyczące poprawy sytuacji osób z niepełnosprawnościami. Za kluczowe Komitet uznał: ochronę i pełną realizację praw kobiet z niepełnosprawnościami, zagwarantowanie Niezależnego Życia osobom z różnymi niepełnosprawnościami, a także rezygnację z instytucji ubezwłasnowolnienia na rzecz systemu wspieranego podejmowania decyzji.

Kolejnymi istotnymi tematami, którymi zdaniem Komitetu powinna zająć się Polska, są: poprawa systemu orzecznictwa (w tym prawoczłowieczy model niepełnosprawności, włączenie środowiska, pozytywna terminologia, ujednolicenie), poprawa dostępu do rehabilitacji, zwiększenie liczby pracujących osób z niepełnosprawnościami, rezygnacja z interpretacji ograniczającej prawo do zawierania małżeństw oraz ratyfikacja Protokołu Fakultatywnego do Konwencji.

Podjęcie skutecznych działań umożliwiających Niezależne Życie, opracowanie strategii deinstytucjonalizacji, zapewnienie mieszkań wspomaganych i usług wspierających, w tym usług asystenckich osobistych – to tylko niektóre z rekomendacji związane z prawem do Niezależnego Życia w lokalnej społeczności. Obecnie mnóstwo osób z braku innej alternatywy mieszka w instytucjach (jak domy pomocy społecznej), a aktywne życie bez wsparcia asystenckiego jest dla wielu niemożliwe.

Komitet zauważył także szczególnie trudną sytuację kobiet z niepełnosprawnościami. Brak ochrony przed przemocą domową i instytucjonalną, brak poszanowania praw reprodukcyjnych, utrudniony dostęp do edukacji i rynku pracy, a także brak dostrzeżenia potrzeb tej grupy w oficjalnych programach publicznych zaniepokoiły Komitet na tyle, że poprawę sytuacji kobiet z niepełnosprawnościami, przeciwdziałanie ich dyskryminacji uznał za jedno z priorytetowych zadań dla Polski.

Wśród innych rekomendacji jest także rezygnacja z ubezwłasnowolnienia na rzecz systemu wspieranego podejmowanie decyzji. Obecnie ubezwłasnowolnienie jest jednym z popularniejszych procederów, które często bezpodstawnie zabiera możliwość decydowania o własnym życiu, na przykład osobom z niepełnosprawnością intelektualną lub z doświadczeniem kryzysu psychicznego.

Rekomendacją horyzontalną jest szerokie włączenie środowiska osób z niepełnosprawnościami do tworzenia polityk społecznych, w tym konsultacje społeczne.

Zalecenia objęły także m.in. poprawę polskiego tłumaczenia Konwencji. Obecne nieścisłe tłumaczenie sprawia, że polski tekst nie oddaje w pełni ducha i litery Konwencji.

Komitet zwrócił też uwagę na brak kompleksowych danych statystycznych dotyczących osób z niepełnosprawnościami.

Zalecenia ONZ-u są zbieżne z najważniejszymi postulatami zgłaszanymi przez osoby z niepełnosprawnościami i jednocześnie wskazują kierunek niezbędnych zmian.

*Kwestia wdrażania Konwencji oraz rozwinięcie Zaleceń ONZ będą kontynuowane podczas IV Kongresu Osób z Niepełnosprawnościami.