Publicystyka - ngo.pl

Wolontariat długoterminowy dotyczy osób działających na rzecz organizacji powyżej pół roku, poza swoim miejscem zamieszkania, w pełnym wymiarze godzin, które są częścią zespołu i aktywnie uczestniczą w jego pracach. Dzięki temu nabywają umiejętności, które mogą wykorzystać później m.in. na rynku pracy. Wolontariusze długoterminowi wykonują działania merytoryczne, które wzmacniają organizacje w swojej działalności – zadania organizacyjne, koncepcyjne, animacyjne, zdobywanie funduszy oraz pisanie wniosków o dotacje.

Raport dotyczący wolontariatu długoterminowego przedstawiła podczas posiedzenia Rady Działalności Pożytku Publicznego 18 czerwca firma Era Ewaluacji. Podstawowy wniosek jest taki, że warto utrzymać Program wolontariatu długoterminowego w ramach Funduszu Inicjatyw Obywatelskich. Program promuje ideę wolontariatu, rozwija organizacje (buduje ich zasoby, pozwala wchodzić im w inne sfery działania). Pozwala NGO-som spotkać się z poważnym wolontariuszem.

Zdaniem autorów raportu wolontariusze nie zawsze jednak mają możliwość realizowania konkretnych projektów, zwłaszcza swoich autorskich. Nie zawsze są wspierani w odpowiedni sposób. Warto by pomyśleć o regrantingu na linii operator programu – organizacja goszcząca wolontariusza. Często też opiekunowie wolontariuszy nie wywiązują się z roli „mentora” – może więc należałoby pomyśleć o doprecyzowaniu ich funkcji i rozszerzeniu jej. Problematyczne okazały się też zasady rozliczania wydatków wolontariuszy i ich ubezpieczenia społecznego.

Przedstawicielki ewaluatora zwróciły uwagę także na to, że wolontariat długoterminowy może być traktowany instrumentalnie. Wiele mówi się przy tej okazji o wartościach – idei pomagania innym. Z drugiej strony dostrzec można silny nacisk wolontariuszy na możliwość zdobywania konkretnych kompetencji, co zdaniem autorów raportu, może być zagrożeniem dla modelu wolontariatu długoterminowego.

Na posiedzeniu Rady obecny był Dariusz Pietrowski, prezes Stowarzyszenia Centrum Wolontariatu, jednego z operatorów Programu wolontariatu długoterminowego. Podkreślił, że zainteresowanie Programem jest bardzo duże. Nie zgodził się z opinią autorów raportu, że wolontariusze nie mają szansy realizować własnych projektów.

– Wolontariusz i organizacja goszcząca uzgadniały obszar działania. Dopiero wtedy dochodziło do podpisania kontraktu. W moim mniemaniu obie strony były zadowolone – mówił Dariusz Pietrowski.

W realizacji projektów dostrzega jednak bariery prawne. Niejasności dotyczą np. przepisów podatkowych w kwestii np. kieszonkowego dla wolontariusza. Regionalne Izby Obrachunkowe nie wiedziały do końca, jak to traktować.

Inną sprawą był udział bezrobotnych wolontariuszy w projekcie. Okazywało się, że są oni „zależni” od urzędów pracy – które mogą wezwać ich np. na szkolenie, co może utrudniać pracę wolontariacką przy projekcie. – Tu przydałoby się więcej elastyczności – zaznaczył Dariusz Pietrowski.

Program zakłada duże wsparcie wolontariuszy, ale nie zakłada wsparcia organizacji goszczących. A te, jak się okazuje, są na różnym poziomie rozwoju. Wymaga to – zdaniem prezesa Centrum Wolontariatu – dodatkowego wsparcia. Z powodu małych nakładów kuleje także promocja Programu.

– Na promocję w ramach programu możemy wydać 5% środków, ale to zdecydowanie za mało. Z tego powodu informowaliśmy o projektach tylko za pomocą internetu i serwisów społecznościowych. Mogło to spowodować, że brakowało w projektach ludzi w średnim wieku i seniorów. Nie byliśmy w stanie dotrzeć do starszych osób – wyjaśniał Dariusz Pietrowski.

Sami wolontariusze z kolei poszukiwali silnych organizacji z dużych miast. Stronili od propozycji z małych miejscowości i środowisk wiejskich, bo uważali, że nie ma tam dla nich oferty.