Publicystyka - ngo.pl

Pierwsze w 2016 roku posiedzenie Rady Działalności Pożytku Publicznego odbyło się 18 lutego. Długa przerwa – poprzednie posiedzenie miało miejsce 28 października 2015 r. (zobacz relację 2. posiedzenia RDPP) – spowodowane zostało powołaniem nowego rządu i wymianą ministrów. Stąd nowi członkowie rady i nowy współprzewodniczący.

Podczas posiedzenia wręczono nominacje świeżym członkom RDPP reprezentującym stronę rządową. Do rady dołączeni zostali:

• Teresa Wargocka, Sekretarza Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej
• Wojciech Kaczmarczyk, Pełnomocnik Rządu ds. społeczeństwa obywatelskiego i równego traktowania
• Maciej Świrski, doradca Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
• Jarosław Stawiarski, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki
• Paweł Chorąży, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju.

Wśród nominowanych, szczególna rola przypadnie zapewne Wojciechowi Kaczmarczykowi. Już na tym posiedzeniu miał on możliwość przedstawienia swojego programu. Opisał obszary, w ramach których miałyby przebiegać korzystne dla organizacji zmiany, inicjowane przez nowy urząd. Plan koncentruje się na:

• dialogu obywatelskim – jego rozwoju, w tym ewolucji samej rady (poszerzenie jej składu, co za tym idzie, zwiększenie reprezentatywności),
   
• likwidacji barier legislacyjnych (miałby nastąpić m.in. rzetelny przegląd ustawy o działalności pożytku, w tym również zasad dotyczących jednego procenta),
   
• stworzeniu systemu finansowego wsparcia dla NGO (zmiany objęłyby Fundusz Inicjatyw Obywatelskich, ale powstać ma również system rządowych grantów instytucjonalnych, zarówno na poziomie ogólnopolskim, jak i lokalnym),
   
• wsparciu wolontariatu trwałego, nieakcyjnego, długoterminowego (stworzenie Polskiego Korpusy Solidarności),
   
• prowadzeniu edukacji obywatelskiej w szkołach i w mediach publicznych,
   
• nadaniu nowej rangi współpracy administracji z organizacjami – wsparcie dla NGO ma zostać scalone i ulokowane w kancelarii premiera, co oznacza przeniesienie punktu ciężkości, który obecnie jest rozproszony i sytuuje się na poziomie różnych ministerstw. 

Więcej o zamiarach pełnomocnika w wywiadzie: "Chcę współpracować ze środowiskiem".

Przedstawiony plan wywołał dyskusję. Minister Michałkiewicz uświadomił zebranym, że jego realizacja wymaga licznych zmian w ustawach (m.in. w ustawie o działalności pożytku i ustawie o działach administracji rządowej). Obecne umocowanie pełnomocnika nie pozwala na tak głębokie przetasowania w zasadach współpracy z organizacjami pozarządowymi. Na dziś punkt ciężkości, jeśli chodzi organizacje, znajduje się nadal w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Współprzewodniczący RDPP wyraził również żal i zaskoczenie, że samo stworzenie przy premierze funkcji pełnomocnika nie zostało wcześniej przedyskutowane z ministerstwem.

Cezary Miżejewski pytał z kolei, co pełnomocnik ma na myśli, kiedy mówi o "zwiększeniu pluralizmu w III sektorze". Miżejewski tłumaczył, że trudno chyba o bardziej pluralistyczne środowisko niż organizacje pozarządowe. Jego różnorodność, sama w sobie będąca ogromną zaletą, powoduje też problemy, w tym główny – trudność w wyłonieniu reprezentacji.

Z pewnością dyskusja kontynuowana będzie na otwartym, dużym spotkaniu organizowanym w marcu, na które zaprosił pełnomocnik (zaproszenie: Prezentacja założeń Narodowego Programu Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego - konferencja 23 marca).

Czas, który upłynął od październikowego posiedzenia RDPP wykorzystany został przez zespoły. Najczęściej spotykał się Zespół ds. społecznych – cztery razy. Zespół przygotował i przedstawił też do akceptacji rady najwięcej uchwał. Pracował m.in. nad projektami rozporządzeń dotyczących wzorów ofert, umów i sprawozdań dotyczących realizacji zadań publicznych, pozytywnie oceniając przedstawione projekty. Najbardziej zaawansowanym z nich jest w tej chwili projekt rozporządzenia w sprawie uproszczonego wzoru oferty i uproszczonego wzoru sprawozdania z realizacji zadania publicznego (zobacz projekt rozporządzenia). Z kolei projekt rozporządzenia w sprawie wzorów ofert i ramowych wzorów umów dotyczących realizacji zadań publicznych oraz wzorów sprawozdań z wykonania tych zadań, przesłany został właśnie (16 lutego) do konsultacji publicznych (zobacz i skonsultuj projekt).

Zespół ds. społecznych otrzymał również do zaopiniowania projekt rozporządzenia w sprawie zamieszczania informacji przez organizacje pożytku publicznego z zakresu 1% podatku dochodowego od osób fizycznych. Konieczność wydania tego rozporządzenia wynika z nowelizacji ustawy o działalności pożytku, która wprowadziła m.in. obowiązek informowania o wykorzystywaniu środków pochodzących z 1 procenta na kampanie "procentowe" oraz obowiązek specjalnego oznacznia programów komputerowych, ułatwiających wypełnianie PIT-ów. Opisywaliśmy to w informacji "Finansujesz promocję z 1%? Informuj o tym".

Podczas posiedzenia rady potwierdzono, że rozporządzenie nie zostanie przygotowane i przyjęte w momencie, który pozwoliłby zastosować jego przepisy jeszcze w obecnym okresie rozliczeniowym (przy rozliczeniach podatkowych za rok 2015). Nie oznacza to jednak, że nie trzeba realizować obowiązków informacyjnych wskazanych w nowelizacji. Na razie należy po prostu stosować się do samych zapisów ustawowych. Departament pożytku przygotuje materiał wyjaśniający jak to robić.

Kolejne posiedzenie Rady Działalności Pożytku Publicznego zaplanowano na 7 kwietnia 2016 r. Jednym z tematów, który zostanie wtedy poruszony będzie z pewnością kwestia roli, jaką może odegrać III sektor w realizacji Planu na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju, przedstawionego niedawno przez wicepremiera Mateusza Morawieckiego.