Publicystyka - ngo.pl

NSA w siedmioosobowym składzie (przy dwóch
zdaniach odrębnych) ustalił, że fundacje, jako organizacje społeczne, mogą zgłaszać swój udział, w roli uczestników, w postępowaniach przed sądami administracyjnymi (Sygn. II OPS 4/05). NSA przypomniał, że pojęcie "organizacji społecznej"
jest często stosowane w prawie, ale nie są znane kryteria, na
podstawie których można zakwalifikować daną organizację jako
organizację społeczną.

Zażalenie do NSA w sprawie nieuznania za
organizację społeczną i niedopuszczenia jej przez WSA do udziału w
postępowaniu dotyczącym odmowy nadania statusu uchodźcy, złożyła
Helsińska Fundacja Praw Człowieka. W zażaleniu do NSA Fundacja
powołała się na art. 12 konstytucji, który uznaje, że także
fundacje są formą organizacji społeczeństwa obywatelskiego (na
podst.: D. Frey, "Fundacja może uczestniczyć w postępowaniu
sądowym", Rzeczpospolita, nr 290/2005 z dnia 13 grudnia 2005).

Wydawałoby się więc, że NSA ustalił
ostatecznie, komu przysługuje status organizacji społecznej. Jednak
3 lutego 2006 w Warszawie odbędzie się rozprawa w sprawie skargi
Fundacji Nemo na postanowienie Ministra Środowiska w przedmiocie
odmowy uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym na prawach
strony w sprawie udzielenia koncesji na rozpoznanie złoża surowca
skaleniowego. Trzy agroturystyczne wioski koło Szklarskiej Poręby
zagrożone są skażeniem przez planowaną na 60 h odkrywkową kopalnię
(są tam rudy uranu). Na terenie tym występuje kilkadziesiąt
gatunków chronionych flory i fauny, i stanowiska archeologiczne
średniowiecznego hutnictwa szkła kolorowego.

Jak podaje Jerzy Niczyporuk z Fundacji Eko-rozwoju FER (www.ekofer.prv.pl), uczestnik postępowania Kancelaria Atena, reprezentująca Pol-skal sp. z o.o., w piśmie z dnia 14 listopada 2005 do sądu pisze: "Za organizacje społeczne nie są uznawane fundacje, co wynika z postanowienia NSA z 12.01.1993 (ISA 1762/92, ONSA 199/3 poz.75), zgodnie z którym fundacja nie jest korporacją obywateli, lecz wyodrębnioną masą majątkową (…), fundacja nie jest organizacją społeczną i nie może również zostać uznana za organizację ekologiczną (…)".

"Rzeczywiście do niedawna, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, fundacje nie były uznawane za organizacje społeczne, w związku z czym odmawiano im prawa do uczestnictwa na prawach strony w postępowaniu sadowym i administracyjnym (przepisy prawne nie zawierają jasnego rozstrzygnięcia w tej materii, w związku z czym orzecznictwo przyjmowane tu było za wytyczną).
(…)Trudno powiedzieć, jakie będzie orzeczenie WSA w opisanej (…) sprawie, jako że zaskarżane postanowienie Ministra wydane zostało jeszcze przed podjęciem ww. uchwały 7 sędziów NSA (a więc w czasie, kiedy Minister "miał prawo" uważać fundację za niemającą statusu organizacji społecznej).
Wydaje się jednak, że WSA powinien się w jakiś sposób do tej uchwały odnieść" - stwierdza Magdalena Bar, radca prawny z kancelarii Jendrośka Jerzmański Bar i Wspólnicy. Prawo gospodarcze i ochrony środowiska (www.jjb.com.pl).

Czekamy z niecierpliwością na wynik rozprawy
przed WSA. Miejmy nadzieję, że uchwała NSA wpłynie na stanowisko
WSA w opisywanej sprawie.