Publicystyka - ngo.pl

7 grudnia 2022 roku Bartek Gawrecki, koordynator zespołu prawnego Fundacji Green REV Institute, inicjatora i koordynatora koalicji Future Food 4 Climate wziął udział w spotkaniu w ramach 2. Krakowskiej Akademii Klimatu pt. "Przyszłość żywienia". 

W dyskusji na temat koniecznych zmian w systemie żywnościowym w Unii Europejskiej i na świecie, ze szczególnym uwzględnieniem działań przeciwko marnowaniu żywności wzięły udział osoby uczniowskich z krakowskich liceów i ekspertki i eksperci. W ramach dyskusji prowadzonej wspólnie z Zofią Piwowarczyk oraz Karoliną Kowalską,  B. Gawrecki przedstawił aktywności i działania rzecznicze i strażnicze podejmowane przez Green REV Institute przez ostatni rok, w zakresie apeli i stanowisk dotyczących podejmowania koniecznych działań przez władze publiczne w temacie transformacji systemu żywności w stronę roślinnego, zatrzymaniu marnowania żywności oraz interpelacji składanych do samorządów z całej Polski, w których pytaliśmy o aktywności władz lokalnych. Przedstawił również założenia dotyczące Sustainable Food System Framework – nowej inicjatywy Komisji Europejskiej na poziomie Unii Europejskiej, której celem jest stworzenie rozporządzenia kompleksowo regulującego kwestie dotyczące prawdziwie zrównoważonego systemu żywnościowego w Unii Europejskiej. 

Marnowanie żywności to tylko jeden z obszarów, które ma regulować Zrównoważony System Żywnościowy, czyli Sustainable Food System Framework. System produkcji żywności w obecnym kształcie jest bankrutem. Szkody środowiskowe, zdrowotne i etyczne, które są konsekwencją #BrokenFoodSystem rosną każdego dnia. Intensyfikacja sektora hodowlanego, deforestacje dla paszy dla zwierząt tzw. hodowlanych, marnowanie żywności na etapie produkcji i dystrybucji a w przypadku #AnimalAgriculture - śmierć setek tysięcy zwierząt w transportach, to tylko kilka elementów, które pokazują, że sprawiedliwa, zielona transformacja do diet roślinnych jest koniecznością. Według Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) w drodze „od pola do stołu” blisko 1/3 całej żywności produkowanej na świecie jest uznawana za niezdatną do spożycia lub wyrzucana. W samej Unii Europejskiej corocznie marnuje się lub wyrzuca ok. 87,6 mln ton żywności. 

Nieefektywność łańcucha produkcji i dostaw żywności i w obszarze konsumpcji ma poważne skutki również dla środowiska naturalnego i klimatu. Ograniczenie strat i marnotrawienia żywności może zatem pomóc zarówno w walce z głodem, jak i w przeciwdziałaniu zmianie klimatu.

Dyskusja w ramach spotkania Krakowskiej Akademii Klimatu była interesująca, i choć dyskutanci nie zgadzali się ze sobą we wszystkich kwestiach, to można mieć nadzieję, że widownia – w skład której wchodziło kilkuset uczniów i uczennic z krakowskich liceów – była zainteresowana tematem dyskusji, o czym mogły świadczyć pytania z sali. W szczególności dotyczyły one poszukiwania przyczyn, dla których brak jest aktywności polityków i polityczek w tak istotnej kwestii, jak transformacja systemu żywności, który w obecnej formie wywiera negatywny wpływ zarówno na klimat, jak i zdrowie i życie ludzi i zwierząt pozaludzkich. Pozostaje wierzyć, że aktywność młodego pokolenia (i nie tylko) przyczyni się do pozytywnych zmian, które zatrzymają negatywne skutki zmian klimatu i doprowadzą do poszanowania praw każdego i każdej.

Bartek Gawrecki: " Green REV Institute stoi na stanowisku, że przejście na produkcję roślinnej żywności oraz przeciwdziałanie marnowaniu żywności to podstawowe działania, które muszą być podjęte przez państwa członkowskie Unii Europejskiej w sposób systemowy."

Czy w 2023 roku Komisja Europejska dotrzyma słowa i wprowadzi ambitne założenia Sustainable Food System Framework? Legislacja ma regulować nie tylko kwestie marnowania żywności, ale także zielone zamówienia publiczne, oznakowanie żywności, kwestię wyżywienia w placówkach edukacyjnych. Niewątpliwie to konieczny krok do wprowadzenia na stałe do działań systemowych dla klimatu sprawiedliwej transformacji systemu żywności.