Publicystyka - ngo.pl

Celem Rankingu jest ocena potencjału, aktywności i wyników osiąganych przez gminy województwa małopolskiego w sferze gospodarczej i społecznej. Opracowanie Rankingu stało się możliwe dzięki współpracy z Urzędem Statystycznym w Krakowie, który zapewnił dostęp do wiarygodnych danych oraz przeprowadził szereg niezbędnych wyliczeń. Narzędziem oceny poziomu rozwoju gmin jest syntetyczny wskaźnik rankingowy wyliczony w oparciu o 11 wskaźników mierzących potencjał, aktywność i wyniki osiągane przez gminę w sferze gospodarczej i społecznej. W ramach Rankingu ocenie poddawane są wszystkie gminy województwa małopolskiego z wyłączeniem miast na prawach powiatu: Krakowa, Nowego Sącza i Tarnowa.

Najlepszą w tegorocznym rankingu okazała się gmina Krynica-Zdrój, drugie miejsce zajęła gmina Szczawnica, na trzecim miejscu uplasowała się ubiegłoroczna zwyciężczyni – gmina Niepołomice. W pierwszej dwudziestce żadna z gmin nie zachowała swojej pozycji sprzed roku. Dwie gminy nie utrzymały się w dwudziestce (Oświęcim z pozycji 12 spadł na 22, Skawina z 14 na 30). W ich miejsce pojawiły się gminy: Dobczyce (z miejsca 21 awansowały na 11) oraz Myślenice (z miejsca 27 na 18). Warto dodać, że pierwsza piątka rankingu pozostała taka sama, choć wymieniła się miejscami. Wyniki te wskazują, że wśród małopolskich gmin istnieje stosunkowo stała grupa wyróżniająca się na tle Małopolski pod względem potencjału społeczno-gospodarczego. Szczegółowe zestawienie wyników zwycięskiej dwudziestki Rankingu Gmin Małopolski można znaleźć na stronie www.mistia.org.pl.

Analizując przestrzenne zróżnicowane rozwoju małopolskich gmin zwraca uwagę liczna obecność w pierwszej dziesiątce gmin turystyczno-uzdrowiskowych takich, jak: Krynica-Zdrój, Szczawnica, Zakopane czy Muszyna. Wymienione gminy niewątpliwie potrafią wykorzystać swe położenie skutecznie rozwijając potencjał gospodarczy, jednocześnie zapewniając stosunkowo wysoki poziom życia swoim mieszkańcom.

Siłą napędową małopolskich gmin turystyczno-uzdrowiskowych jest przede wszystkim ich potencjał gospodarczy (dochody własne oraz wielkość inwestycji majątkowych w przeliczeniu na mieszkańców). Jednocześnie gminy te dobrze radzą sobie z pozyskiwaniem środków europejskich (Muszyna – 1 lokata, Krynica-Zdrój – 3, Szczawnica – 4). Nieźle również wypadają pod względem ilości podmiotów gospodarczych, zwłaszcza Zakopane i Krynica-Zdrój. Ich słabszą stroną natomiast jest niewątpliwie potencjał demograficzny (odległe miejsca w kategoriach: udziału ludności w wieku produkcyjnym oraz salda migracji).

Korzystne wskaźniki demograficzne prezentują z kolei gminy wiejskie znajdujące się w bliskim sąsiedztwie Krakowa. Przede wszystkim należy zauważyć stały przyrost osiedlającej się na terenach tych gmin ludności. Sytuacja ta wpływa na wskaźnik udziału osób w wieku produkcyjnym, który jest stosunkowo wysoki (Zielonki – 16 lokata, Wielka Wieś – 21, Zabierzów – 25). Trzeba dodać, że wskaźniki gospodarcze w tych gminach również wypadają nieźle, zwłaszcza w Wielkiej Wsi. Słabsze wskaźniki gminy te osiągają pod względem pozyskiwania środków unijnych (wyjątek stanowi gmina Zielonki - 6 lokata) oraz pod względem aktywności mieszkańców (odległe miejsca pod względem liczby czytelników bibliotek).

Ranking Gmin Małopolski jest okazją do przyjrzenia się stanowi rozwoju naszego regionu. Z jednej strony wydobywa niektóre liczby z gminnych budżetów, ujawnia je i zestawia, z drugiej jest narzędziem analizy szans - tych straconych i tych potencjalnych, jakie mają samorządy w sferze społecznej. Wyniki dwóch edycji rankingu pokazują, że najlepsze gminy małopolski stanowią pewną stałą grupę. Do grupy tej należą przede wszystkich gminy turystyczno-uzdrowiskowe oraz gminy ościenne miasta Krakowa. Jak dotąd gminy te prezentują najwyższy poziom zrównoważonego rozwoju w Małopolsce. Kolejne edycje rankingu pokażą, którym gminom leżącym w pozostałych regionach Małopolski uda się ten poziom osiągnąć.