Rada działa na mocy ustawy o pomocy społecznej. Jest organem opiniodawczo-doradczym w sprawach pomocy społecznej, przy ministrze właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego. Na posiedzeniu 7 lutego 2005 Rada sformułowała swoje stanowisko w sprawie Narodowego Planu Rozwoju. Rada postuluje dodanie do planu kolejnego Programu Operacyjnego.
Do zadań Rady Pomocy Społecznej należy m.in. opiniowanie projektów
aktów prawnych oraz inicjowanie zmian przepisów prawa w zakresie pomocy społecznej, a także
przygotowywanie ekspertyz dotyczących wybranych obszarów pomocy społecznej. Kształt i zadania Rady
Pomocy Społecznej określa Rozdział 3 (art. 124 i 125) ustawy z dn. 12 marca 2004 r. o pomocy
społecznej. Szczegółowo o Radzie mówi rozporządzenie ministra polityki społecznej z dnia 17 grudnia
2004 r. w sprawie Rady Pomocy Społecznej (Dz.U.2004.285.2859).
