Publicystyka - ngo.pl

Badanie miało na celu przedstawienie stanu obecnej polityki filantropijnej, pokazanie jej
efektywnych form, drogi i perspektywy rozwoju. Przy opracowaniu wykorzystano badania socjologiczne
przeprowadzone przez rosyjską filię CAF na koszt Fundacji Forda.

Prawie połowa respondentów jest zdania, że dobroczynność to "nieodpłatna pomoc bez
oczekiwania na "zwrot" lub korzyści", a co dziesiąty ankietowany uważa, że
dobroczynność niczym nie różni się od sponsoringu.

Osoby biorące udział w badaniu uważają, że dobroczynność jest rozpowszechniona w nieznacznym
stopniu. W co szóstej ankiecie można było znaleźć sformułowanie, iż praktycznie nie istnieje. Aż
76% badanych jako niezadowalające ocenia warunki, w jakich można realizować filantropię w Rosji.
Jednocześnie prawie połowa (45%) wyraża opinię, że dobroczynność może znacząco wpłynąć na poprawę
sytuacji socjalnej w ich kraju.

1. Za podstawową przeszkodę uznano niedoskonałość podatkową i ustawodawczą;
2. Na drugim miejscu wymieniano jednocześnie (po 40% wskazań):"finansowy stan firmy" oraz "brak wystarczającej pomocy ze strony państwa";
3. 33% za przeszkodę uznało brak gwarancji wykorzystania otrzymanych środków zgodnie z założonymi celami;
4. Na kolejnym miejscu ankietowani wymienili: niestabilną sytuacje ekonomiczną w kraju; nieufność zarządu firmy w stosunku do organizacji występujących w roli pośrednika między biznesem a organizacją pozarządową;
5. Brak rozwiniętych tradycji i doświadczenia w dobroczynności;
6. Pozycja kierownictwa firmy oraz brak zrozumienia efektu społecznego działalności dobroczynnej.

1. rozwój dobroczynności będzie zależał od sytuacji ekonomicznej w kraju;
2. ważne jest doskonalenie bazy podatkowej i ustawowej dobroczynności;
3. duże znaczenie ma również pozycja państwa w stosunku do dobroczyńców;
4. co piąty uczestnik badania uważa, że dużo będzie zależeć od aktywności samych firm.

1. stworzenie pozytywnego wizerunku firmy;
2. altruizm;
3. osobiste znaczenie problemów ludzi potrzebujących pomocy.

Wśród motywów działalności dobroczynnej własnej firmy na pierwszym miejscu wymieniano altruizm,
a tylko 7% wskazało na ulgi podatkowe.

Wiele organizacji wspierało finansowo takie dziedziny życia jak sztuka, nauka szkolnictwo lub
religia tłumacząc to faktem rozumienia konieczności pomocy państwu. W rzeczywistości prywatne firmy
w 88% wspierają sferę socjalną państwa.

Większość firm biorących udział w badaniu rozpoczęło swoją działalność gospodarczą na przełomie
1988 - 1989 roku. Jednak 53% firm stwierdziło, że długoterminowy program dobroczynności w ich
instytucji nie istnieje. Biorąc pod uwagę regiony Rosji, największą liczbę firm z długoterminowym
programem dobroczynności posiada Moskwa, na drugim miejscu uplasował się Sankt-Petersburg i
Nowosybirsk.

Wyniki badania pozwalają mówić o tym, że precyzja dobroczynnej strategii jest wprost
proporcjonalna do wielkości firm. Tego rodzaju program istnieje w co drugiej dużej firmie, co
trzeciej średniej i tylko w co czwartej małej.

• konkretna pomoc potrzebującym,
• sposób stworzenia pozytywnego wizerunku;
• reklama firmy;
• chęć pomocy ludziom;
• dążenie do zajmowania się pożyteczną sprawą;
• rozwiązanie problemów społecznych.

Prawie co trzecia firma zgodziła się ze zdaniem, że w 2001 roku: "działalność dobroczynna
została wprowadzona na większą skalę i bardziej zdecydowanie".

• jednorazowe wsparcie akcji dobroczynnych (66% wskazań);
• systematyczna pomoc lub ustawiczny patronat nad konkretnymi organizacjami lub osobami prywatnymi.

Inicjatorem działań charytatywnych w połowie przypadków jest kierownictwo firmy. W co trzecim
przypadku działania te inicjują osoby potrzebujące pomocy. Zwykli pracownicy firmy inicjują tego
typu działania w 3,4% przypadków.

Działalność dobroczynna w 38% firm, wśród których przeprowadzona była ankieta finansowana jest
ze specjalnej pozycji budżetowej, a 28% firm przyznało, że jest tworzone coś na kształt kapitału
żelaznego w wysokości pewnego procenta od przychodu. 24% firm swoje dobroczynne programy finansuje
ze specjalnego lub rezerwowego funduszu kierownictwa. Tylko w 7% działanie takie opierają się o
środki przeznaczone na reklamę i budowanie wizerunku firmy.

W większości małe firmy (34% spośród osób biorących udział w badaniu) nie monitorują
wydatkowania pieniędzy. 44% respondentów zaobserwowało, że ich firma zawsze wymaga od otrzymujących
pomoc sprawozdań finansowych. 33% osobiście odwiedza akcje i imprezy, którym patronuje. Badania
dowodzą, że czym większa firma, tym bardziej skrupulatnie sprawuje kontrolę nad dobroczynnością
działalnością.

Za pozytywną zmianę w praktyce dobroczynnej 15% ankietowanych uznało obecność na oddzielnym
etacie w firmie pracownika odpowiedzialnego za działalność dobroczynną. Wydział zajmujący się taką
działalności utworzono w 18% firm, do których zaliczały się przede wszystkim te z Moskwy i
Nowosybirska. 23% badanych wskazało, że czynności związane z filantropią wchodzą w zakres
obowiązków pracownika PR. Zgodnie z wynikami ankiety w 47% przypadków odpowiedzialność za
filantropijne projekty spoczywa na barkach kierownictwa, a w co czwartym wypadku jest nałożona
bezpośrednio na generalnego dyrektora. Zrozumiały jest więc fakt, że w 90% przypadków to
kierownictwo podejmuje decyzje odnośnie dobroczynności firmy. Tylko w co dziesiątej firmie prawo do
podejmowania decyzji należy do specjalnego oddziału lub pracownika. Oznaczać to może, że przy
podejmowaniu decyzji brane są pod uwagę głównie sympatie kierownictwa. Jedynie 37% ocenia stopień
informowania pracowników o działalności dobroczynnej firmy jako wysoki.

• są wolontariuszami w ramach programów dobroczynnych - 25%;
• przekazują środki finansowe - 19%
• świadczą bezpłatne konsultacje potrzebującym pomocy - 11%;

W 8% firm uczestniczących w badaniu personel przechodził szkolenia na temat prowadzenia
programów dobroczynnych. Kierownictwo większości firm próbuje tę sytuację zmienić i stopniowo
wprowadzać pracowników w firmowe programy dobroczynne.

Jak już wspomniano na wybór sfery działalności dobroczynnej największy wpływ ma kierownictwo -
tak wskazało 63% ankietowanych. 30% badanych uznało, że najczęściej wybierane są przedsięwzięcia
przyciągające uwagę społeczną.

Według 14% zdanie władz lokalnych o priorytetach dobroczynności jest nieważne. Tylko 10% firm
kieruje swoją pomoc na konkretnych grup potrzebujących. Na obszary, rekomendowane przez pracowników
spoza firm zwraca uwagę jedynie 9%.

Najważniejszym kryterium przy wyborze otrzymującego pomoc stanowią gwarancje wykorzystania
wydzielonych środków zgodnie z założonymi celami - tak twierdzi 66% spośród biorących udział w
badaniu. Stan finansowy przedsiębiorstwa jest zdaniem respondentów jedną z podstawowych przyczyn
hamujących rozwój dobroczynności. W co trzeciej firmie przy przyznawaniu pomocy ma znaczenie fakt
osobistej znajomości z otrzymującymi pomoc i niekomercyjny charakter otrzymującego wsparcie.

Nie ma określonej procedury udzielania pomocy. 83% respondentów uważa, że "kierownictwo
firmy osobiście wybiera otrzymującego". 27% wskazało na specjalny wydział jako organ
podejmujący decyzje w tych sprawach, a 19% przedsiębiorstw przeprowadza dobór odbiorców pomocy we
współdziałaniu z organami władzy.

Rezultaty badania potwierdzają prawidłowość - im mniejsza firma tym częściej opiera się na
opinii kierownictwa.

Podsumowując: środki na działalność dobroczynną przyznawane są przez oddział kierowniczy firmy w
sposób uznaniowy, wymagając od otrzymującego pomocy twardych gwarancji wykorzystania środków,
zgodnie z założonymi celami. Jednak 29% ankietowanych zauważa, że w ostatnim czasie został
sformalizowany dobór otrzymujących wsparcie. Istniejący poziom działalności dobroczynnej w
rosyjskich firmach prywatnych na pewno określa najczęściej wykorzystywane formy wsparcia.

Rosyjskie firmy rzadko korzystają z nowych modelów dobroczynności. Większość pomaga
"naturą" - 60% respondentów zauważa, że firmy w ramach pomocy dobroczynnej udostępniają
swoje towary. Inną formą jest przelewanie pieniędzy na rachunek organizacji lub osób potrzebujących
pomocy - 54% wskazań. Na dalszych miejscach znalazła się: prosta pomoc finansowa - 33%, opłata
rachunków i wydatków bieżących - 35%. Co czwarty respondent wskazał, że jego firma w ramach pomocy
bezpłatnie udostępnia konsultację, bazę techniczną pomieszczenia, a w co dziesiątej firmie istnieją
umowy dotyczące wspierania finansowego.

Piąta część firm, których przedstawiciele brali udział w badaniu, posiada dobroczynne fundusze
firmy lub częściowy dobroczynny fundusz kierownika. Fundusze tego typu funkcjonują w 30% firm.
Jedynie 10% badanych stwierdza, że planuje w przyszłości utworzenie takiego funduszu, natomiast 60%
jest przekonana, że ich firma nie ma w planach tego typu przedsięwzięcia.

Zdaniem respondentów najbardziej efektywna forma dobroczynności w Rosji to
"adresowanie" pomocy - 87% wskazań oraz wspieranie jednorazowych akcji - 55%. 19%
respondentów wskazało wolontariat pracowników, a 20% wskazało na rozdzielanie środków przez
organizacje pozarządowe.

• wolontariat pracowników - 24%;
• datki od pracowników - 19%
• konkurs grantowy - 18%

W badaniach spróbowano również uzyskać informacje o partnerstwie firmy w działaniach
dobroczynnych. Co czwarta firma ma pozytywne doświadczenia w prowadzeniu działalności dobroczynnej
z innym prywatnym przedsiębiorstwem. Natomiast ponad połowa badanych określa jako pozytywna swoją
współpracę z organami władzy. Duży wpływ ma na to z pewnością fakt, że co piąta osoba biorąca
udział w badaniu jest zdania, że państwo gwarantuje bardziej efektywne wykorzystanie środków a
przez to jest bardziej pomocne miejscowej ludności. Widoczna jest również tendencja: im większa
firma tym wyżej ocenia ona struktury władzy jako partnera działalności dobroczynnej. Tego rodzaju
partnerstwo najbardziej rozpowszechnione jest w Moskwie (65%) oraz dużych firmach (64%).
Jednocześnie co dziesiąta osoba biorąca udział w ankiecie spotykała się z faktem dobroczynnego
"haraczu" ze strony władzy, ale negatywnie to zjawisko ocenia jedynie 6%
ankietowanych.

• nieprzejrzystość działalności organizacji pozarządowych - 54%;
• negatywny wizerunek organizacji pozarządowych funkcjonujący w społeczeństwie - 31%;

Większość osób wypełniających ankietę nie potrafiło odpowiedzieć na pytanie dotyczące zaufania
wobec organizacji pozarządowych.

Poproszeni o wybranie bardziej efektywnej formy współpracy dla uzyskania zadawalających efektów
na sytuację społeczną państwa 41% wskazało na partnerstwo z organizacją pozarządową, a 51% na
partnerstwo z organizacjami władzy. Najwięcej, bo aż 71%, firm chcących współpracować z
przedstawicielami władzy ma swoją siedzibie w Moskwie. Natomiast 53% ankietowanych z Nowosybirska
chętniej podjęłoby współpracę z organizacją pozarządową.

Znacznie ponad połowa biorących udział w badaniu (68%) pozytywnie postrzega fakt naświetlania
swojej działalności dobroczynnej w massmediach. Przeciwnego zdania jest piąta część respondentów.
Mniej niż jedna piąta firm przyznaje, że podejmuje działania mające na celu nagłośnienie swoich
dobroczynnych akcji w środkach masowego przekazu, natomiast 15% podejmuje tego typu działania od
czasu do czasu. Częściej takie działania podejmowane są przez duże firmy.

Ze stwierdzeniem: "nieważne, czy akcje dobroczynne naświetlane są w środkach masowego
przekazu czy nie, ważne, że społeczeństwu okazywana jest pomoc" zgadza się aż 78%
ankietowanych. Przeciwnego zdania jest piąta część. Przy czym 44 % uważa, że akcje dobroczynne
rozpropagowane przez środki masowego przekazu poddają pod wątpliwość szczerość i bezinteresowność
organizatorów. Z tym stwierdzeniem nie zgadza się 53% respondentów. Aż 73% biorących udział w
badaniu uważa, że rozpropagowanie działań dobroczynnych w mass mediach pozytywnie wpływa na
formowanie stosunków na płaszczyźnie biznes - społeczeństwo.

55% spośród badanych widzi pozytywne aspekty działalności dobroczynnej, choć nie zawsze mają one
wymierną postać. O firmowej polityce filantropii jako możliwości ukierunkowania swojej działalności
myśli coraz więcej przedsiębiorstw. Przytłaczająca większość badanych, 87%, stwierdziło, że ich
firma będzie kontynuować i rozwijać swoją działalność dobroczynną. Zaprzestanie tego typu
działalności zadeklarowało tylko 3,4% ankietowanych. Wyniki te wskazują, że dobroczynność wśród
firm rosyjskich będzie się rozwijać mimo swoich widocznych minusów.