Publicystyka - ngo.pl

Prezentowane niżej (w załącznikach) raporty powstały w ramach projektu
"Monitoring działania Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie", który
Stowarzyszenie Klon/Jawor realizowało w drugiej połowie 2004 roku, na zlecenie i przy wsparciu
Departamentu Pożytku Publicznego MPS.

Przedstawione w nich dane opisują trzy typy organizacji społecznych:

• inicjatywy działające w oparciu o przepisy dotyczące stosunku Państwa do Kościoła katolickiego (te, których cele obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego),
• podmioty otoczenia biznesu (organizacje przedsiębiorców i pracodawców) 
• związki zawodowe.

Organizacje te sytuowane są zwykle na marginesie ruchu pozarządowego i nie zawsze docenia się je w dyskusji nad aktywnością społeczną Polaków. Z pewnością warte są one głębszego niż obecnie zainteresowania, zarówno jako fenomen społeczny, jak i jako istotne podmioty, odgrywające znaczącą rolę w polskiej transformacji.
W prezentowanych raportach zebrano podstawowe informacje na ich temat, umożliwiające zorientowanie się, jaka jest ich liczebność, struktura, skala działania, partnerzy, poziom wewnętrznego zorganizowania czy środowisko prawne.

Ponadto osoby związane z sektorem stowarzyszeń i fundacji zainteresuje na pewno możliwość porównania kondycji wąsko rozumianego sektora pozarządowego (tj. sektora stowarzyszeń i fundacji) z warunkami działania, problemami i wyzwaniami stojącymi przed podmiotami sytuującymi się, z ich perspektywy, na obrzeżach trzeciego sektora. 
Możliwość takich porównań daje przede wszystkim raport o organizacjach przedsiębiorców i pracodawców. Wynika z niego, że kondycja grupy organizacji pracodawców i organizacji przedsiębiorców jest, na tle sektora stowarzyszeń i fundacji, stabilna, szczególnie w kwestii współpracy z partnerami publicznymi oraz sytuacji materialno-finansowej.

Nie oznacza to jednak, że przed sektorem organizacji pracodawców i przedsiębiorców nie stoi szereg wyzwań. Istotnym problemem jest kwestia tożsamości i wyboru między niedochodowym charakterem działalności a komercjalizacją. Wyborowi tej drugiej drogi w dużej mierze sprzyja "wewnętrzny" charakter działalności tego typu organizacji. W przeciwieństwie do znacznej części reszty sektora pozarządowego, działalność prowadzona przez niedochodowe instytucje otoczenia biznesu nie ma charakteru publicznego, lecz prywatny, a większość usług - poczynając od lobbingu i rzecznictwa przez doradztwo, a kończąc na funduszu pożyczkowym - świadczonych jest na rzecz klientów wewnętrznych, czyli samych członków i ich partykularnych interesów.

Z kolei autor publikacji na temat związków zawodowych zwraca uwagę na wyzwania związane ze zmniejszającym się członkostwem i złym wizerunkiem, oraz kłopoty będące pochodną tendencji gospodarczych (globalnych), a jednocześnie na szanse wynikające z przestąpienia do Unii Europejskiej.

Raport na temat jednostek organizacyjnych Kościoła katolickiego i organizacji kościelnych koncentruje się nie tylko na wyzwaniach, ale opisuje też dobre praktyki, będące odpowiedzią na jeden z ważnych problemów - braku współpracy między organizacjami "świeckimi" a kościelnymi. 

Liczymy, że informacje te okażą się pomocne w
dalszej dyskusji nad samoorganizacją polskiego społeczeństwa i że przyczynią się do wzbogacenia
wiedzy o zróżnicowaniu form, jakie owa samoorganizacja przybiera.