Publicystyka - ngo.pl

Warszawa, dnia 28 lutego 2021 roku

Szanowny Panie Prezydencie,

Szanowny Panie Premierze,

W sierpniu 2021 roku upłyną dwa lata, odkąd Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę zwróciła się z petycją o podjęcie inicjatywy ustawodawczej mającej na celu wprowadzenie do polskiego porządku prawnego ustawy o ochronie dzieci. Przedmiotem petycji było przygotowanie i  zaimplementowanie do polskiego systemu prawnego obowiązkowej procedury analizowania przyczyn przypadków krzywdzenia dzieci, szczególnie tych ze skutkiem śmiertelnym, na wzór Serious Case Review lub Child Death Review stosowanych w innych krajach (Australia, UK, USA). Kancelaria Prezydenta RP, Pana Andrzeja Dudy, podjęła nad tą inicjatywą prace, informując opinię publiczną o stworzeniu grupy roboczej, która zajmie się wypracowaniem postulowanych rozwiązań.

Przez dziewiętnaście miesięcy nie przedstawiono ani projektu ustawy o ochronie dzieci, ani nie powstała polska procedura Serious Case Review. W tym czasie życie stracili między innymi:

- miesięczny Wiktor zakatowany przez rodziców w Rudzie Śląskiej. Wiktor miał starszą siostrę, która również wcześniej trafiała do szpitala z obrażeniami ciała, została zabezpieczona w rodzinnej pieczy zastępczej, a następnie zreintegrowana z matką i ojcem. Dziewięć miesięcy po jej powrocie rodzice pobili młodszego syna ze skutkiem śmiertelnym;

- ośmiomiesięczny Szymon z Legnicy pobity przez matkę i konkubenta ze skutkiem śmiertelnym, pozostawiony w rodzinie mimo iż starsze rodzeństwo zostało już wcześniej zabezpieczone w pieczy zastępczej, a wobec matki Szymona toczyło się postępowanie o ograniczenie jej władzy rodzicielskiej;

- trzyletnia Hania z Kłodzka, pobita ze skutkiem śmiertelnym przez matkę i jej konkubenta, wobec której opiekunowie stosowali kary w postaci m.in. lodowatych pryszniców za moczenie nocne. Rodzina była pod opieką kuratora i asystenta rodziny.

Trwałego uszczerbku na zdrowiu doznali między innymi:

- czteromiesięczna Luiza z Malborka, hospitalizowana z obrzękiem mózgu i licznymi obrażeniami ciała, której rodzicom prokuratura postawiła zarzuty o usiłowanie zabójstwa;

- czteroletnia Wiktoria i ośmiomiesięczny Kuba, rodzeństwo z Mroczy, których matce postawiono zarzuty o znęcanie się ze szczególnym okrucieństwem nad dziećmi: niespełna roczny chłopczyk miał złamane obie kości podudzia prawej nogi, zwichnięty prawy staw łokciowy, podejrzenie złamania lewej kości promieniowej łokciowej i liczne obrzęki. Rodzina była wcześniej objęta pomocą społeczną;

- czteromiesięczna Laura z Siemianowic hospitalizowana ze złamanymi żebrami i krwiakami w mózgu, której matce i jej konkubentowi postawiono zarzuty o znęcanie się ze szczególnym okrucieństwem. Rodzina była objęta pomocą społeczną i znajdowały się w niej także  inne dzieci;

- trzymiesięczny Remigiusz z Torunia, którego hospitalizowano z powodu wielokrotnych złamań kości piszczelowych i żeber oraz oparzeń klatki piersiowej i jamy brzusznej. Ojcu Remigiusza postanowiono zarzut usiłowania zabójstwa, zaś matce zarzut znęcania ze szczególnym okrucieństwem

Jako Koalicja reprezentująca fundacje i stowarzyszenia rodziców zastępczych, działające na rzecz dzieci "z trudnych miejsc", doskonale wiemy, jakie są skutki rodzicielskiej przemocy, z którymi zmagają się powierzone naszej pieczy dzieci. Wiele z nich straciło trwale zdrowie i nie odzyska pełnej sprawności. Niektóre nigdy nie trafią do rodzin zastępczych, ponieważ – wskutek zadanych im obrażeń i  wynikającej z nich wtórnej niepełnosprawności - umieszczono je w domach pomocy społecznej bądź zakładach opiekuńczo leczniczych i skazano na spędzenie reszty życia w instytucjach. Większość całe życie będzie ponosić konsekwencje przemocy rodzicielskiej, jeśli nie zdrowotne to psychospołeczne.

Uważamy za konieczną pilną odpowiedź na poniższe pytania:

• jaki jest aktualny stan pracy grupy powołanej przez kancelarię Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej: kiedy ukonstytuowano skład grupy i kto się w niej znalazł, kto odpowiada i koordynuje pracę tej grupy, ile razy się spotkała w okresie od września 2019 roku do lutego 2021 roku i jakie dokumenty powstały w wyniku jej pracy?
• jakie są losy inicjatywy ustawodawczej dotyczącej przygotowania i przyjęcia ustawy o ochronie dzieci? Czy powstał projekt takiej ustawy, kto za niego odpowiada na poziomie polskiego parlamentu, na jakim etapie są prace?
• na jakim etapie są prace dotyczące przygotowania polskiej procedury Serious Case Review?
• czy zlecono wykonanie ekspertyz dotyczących przemocy wobec dzieci, ich charakterystyki, kontekstu systemowego (zakresy odpowiedzialności pracowników ośrodków pomocy społecznej, organizatorów rodzinnej pieczy zastępczej, prokuratury, sądów rodzinnych, zespołów kuratorskich i asystenckich) i tzw. wrażliwych punktów systemu (wizyty położonych środowiskowych i opieka pediatryczna, żłobkowa, przedszkolna i szkolna; system wczesnych interwencji) a jeśli tak: czy te ekspertyzy powstały, kiedy i jak przełożyło się to na prace przygotowawcze procedury Serious Case Review?

W sytuacji, w której każdego roku giną kolejne dzieci, a dziesiątki innych doznają trwałego uszczerbku na zdrowiu z powodu przemocy w rodzinie, postulujemy nadanie powyższym pracom charakteru priorytetowego. Jest w Polsce wiele dzieci, których życie i zdrowie możemy uratować zanim stanie się na to za późno.

Marzena Gwiazda-Wasiak Przewodnicząca Zarządu

Beata Danielczuk Członek Zarządu

Urszula Bartoszewska Członek Zarządu

Jednocześnie apelujemy do organizacji, instytucji i osób indywidualnych, którym bliski jest los dzieci o podpisywanie niniejszego listu.