Przeglądarka Internet Explorer, której używasz, uniemożliwia skorzystanie z większości funkcji portalu ngo.pl.
Aby mieć dostęp do wszystkich funkcji portalu ngo.pl, zmień przeglądarkę na inną (np. Chrome, Firefox, Safari, Opera, Edge).
Publicystyka
Kontrola sprawozdania UE na temat korupcji: Dobry krok, ale są braki
Redakcja ngo.pl (opr.)
Zdaniem kontrolerów unijnych sprawozdanie Komisji Europejskiej na temat korupcji stanowi dobry początek, ale brakuje w nim informacji uzasadniających politykę zwalczania nadużyć finansowych i politykę antykorupcyjną. W opublikowanym 10 kwietnia 2014 piśmie Europejskiego Trybunału Obrachunkowego skierowanym do przywódców UE poddano krytyce opracowane przez Komisję sprawozdanie o zwalczaniu korupcji. Zarzuca się mu, że jest nazbyt opisowe oraz że jest oparte na wynikach badań postrzegania korupcji, których użyteczność jest ograniczona, a nie na analizach i ustaleniach faktycznych.
– Na pierwszy rzut oka wyniki sprawozdania Komisji wydają się niepokojące. Ustalenia zawarte w sprawozdaniu są jednak w głównej mierze oparte na postrzeganiu korupcji przez obywateli i przedsiębiorstwa – stwierdził Alex Brenninkmeijer, członek Trybunału odpowiedzialny za analizę sprawozdania. – Stan rzeczywisty może być zupełnie inny. Poza tym godny ubolewania jest fakt, że Komisja nie uwzględniła w analizie instytucji i organów UE.
Kontrolerzy UE stwierdzili, że korupcja i nadużycia finansowe podważają zaufanie do instytucji publicznych i demokracji oraz zakłócają funkcjonowanie rynku wewnętrznego UE. Trybunał przyjmuje z zadowoleniem sprawozdanie Komisji o zwalczaniu korupcji, widząc w nim obiecujący początek pożytecznej dyskusji. Jako niezależny organ kontroli zachęca do takiej dyskusji, ponieważ stanowi ona istotny wkład w rozliczalność krajowych i unijnych instytucji publicznych wobec obywateli UE.
Wzmocnienie dobrych rządów poprzez zwiększenie przejrzystości i rozliczalności – zwłaszcza w odniesieniu do środków zapobiegania korupcji – ma kluczowe znaczenie dla zdobycia zaufania społecznego do instytucji publicznych. Polityka przejrzystości i rozliczalności ma fundamentalne znaczenie dla tych instytucji, umożliwiając im właściwe wypełnianie swoich obowiązków i zagwarantowanie uczciwości zawodowej swoich urzędników. Przejrzystość i uczciwość zawodowa stanowią podstawowe warunki zwalczania nadużyć finansowych i korupcji.
Trybunał uważa, że konieczne są dalsze prace nad dostarczeniem szczegółowych, terminowych i ścisłych danych oraz niezależnych ocen na poziomie UE i państw członkowskich, aby określić: 1) rzeczywiste obszary ryzyka; 2) powody, dla których występuje korupcja oraz 3) środki, które należy podjąć i które okazały się skuteczne.
Oparcie środków na rzecz zwalczania korupcji na jej postrzeganiu zamiast na rzeczywistym występowaniu korupcji pociąga za sobą ryzyko, że środki te mogą stanowić nadmierne obciążenie i że nie będą odnosiły się do rzeczywistych przyczyn korupcji.
Stanowisko kontrolerów Europejskiego Trybunału Obrachunkowego (w języku angielskim) >>
Wprowadzony w 2011 r. unijny mechanizm zwalczania korupcji, oparty na art. 83 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zobowiązuje Komisję Europejską do przedkładania co dwa lata sprawozdania o zwalczaniu korupcji, począwszy od 2013 r.
W sprawozdaniu Komisji opisano tendencje i zmiany w zakresie korupcji oraz wskazano szereg skutecznych środków zapobiegania korupcji stosowanych w państwach członkowskich. Tym samym sprawozdanie obejmuje szeroki zakres zagadnień i konkretnych obszarów szczególnie zagrożonych wystąpieniem korupcji. Sprawozdanie to ma jednak głównie opisowy charakter. Opiera się ono na wynikach spotkań okrągłych stołów, informacji pochodzących z sondaży Eurobarometr i przeglądu środków zapobiegania korupcji. Brakuje w nim informacji na temat konkretnych ustaleń.
W swoim pierwszym sprawozdaniu o zwalczaniu korupcji Komisja nie nawiązuje do ogólnej kwestii nadużyć finansowych i korupcji w UE i państw członkowskich. Komisja uzasadnia jednak, dlaczego skoncentrowała się na zagadnieniu zamówień publicznych. Zamówienia publiczne to obszar o wysokim wpływie na poziom błędu szacowany przez Trybunał i z tego względu uznaje się je za obszar wysokiego ryzyka. Szacowany przez Trybunał poziom błędu nie jest miarą nadużyć finansowych lub korupcji. Błędy w obszarze zamówień publicznych mogą oznaczać, że nie zawsze udało się osiągnąć cele przepisów dotyczących zamówień publicznych: propagowanie uczciwej konkurencji i zapewnienie, by zamówienia były udzielane najodpowiedniejszemu oferentowi. Trybunał zgłasza wszelkie przypadki podejrzeń nadużycia finansowego lub korupcji wśród powyższych uchybień do OLAF‑u, który posiada uprawnienia śledcze.
W przedstawionym przez Komisję sprawozdaniu o zwalczaniu korupcji oceniono osiągnięcia inicjatyw krajowych. Nie wyjaśniono w przekonujący sposób, dlaczego z analizy wykluczono instytucje i organy UE. Z samego sprawozdania oraz z opinii otrzymanych m.in. od Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich i w następstwie debaty w Parlamencie Europejskim wynika jednak, że pominięcie w sprawozdaniu instytucji i organów UE było niefortunne.
Sprawozdanie Komisji UE o zwalczaniu korupcji (w języku polskim) >>
Więcej informacji można znaleźć na stronie Dyrekcji Generalnej do Spraw Wewnętrznych.
Więcej informacji można znaleźć na stronie Dyrekcji Generalnej do Spraw Wewnętrznych.
Artykuły opublikowane w portalu ngo.pl prezentują wyłącznie poglądy ich autorów, autorek. Wyrażone w nich opinie, komentarze nie muszą być tożsame z poglądami redakcji.