Publicystyka - ngo.pl

1. Rośnie znaczenie sektora organizacji pozarządowych jako pracodawcy – według danych GUS (za 2012 r.) 39% NGO zatrudnia płatny personel; obecnie – jak podaje urząd – zatrudniają one prawie 1% wszystkich zatrudnionych w gospodarce narodowej.
2. W 1999 r. powstał Fundusz PAFPIO i jako pierwszy w Polsce i w Europie Środkowo Wschodniej uruchomił pożyczki dla NGO, tworząc od podstaw model oceny wiarygodności i wypłacalności organizacji. Tym samym organizacje zyskały alternatywę dla banków, które nie mają oferty kredytowej dedykowanej NGO. Fundusz PAFPIO w ciągu 15 lat udzielił ponad 1900 pożyczek ponad 500 organizacjom na łączną kwotę 167 mln zł.
3. W 2003 roku została uchwalona ustawa o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, która od 2004 roku umożliwiła organizacjom pozyskiwanie 1% podatku od osób indywidualnych przy okazji ich rozliczeń rocznych z Urzędem Skarbowym. Wiele organizacji potrafi ten zapis świetnie wykorzystać, dzięki czemu środki, którymi dysponują na cele statutowe, są nieporównywalnie większe. Nierzadko organizacje brały w Funduszu PAFPIO pożyczkę na przeprowadzenie kampanii, co pozwala zwiększyć, nawet kilkukrotnie, kwotę przekazaną przez podatników.
4. Wspomniana ustawa nałożyła na administrację publiczną obowiązek współpracy z organizacjami pozarządowymi w sferze zadań publicznych. Realizacja zadań publicznych dała organizacjom możliwość realnego wpływu na otoczenie poprzez wskazanie i rozwiązywanie problemów oraz wpływu na wydawanie środków publicznych.
5. Ta sama ustawa z 2003 roku umożliwiła też podział działalności statutowej organizacji na działalność nieodpłatną i działalność odpłatną, co wielu organizacjom pozwoliło rozwinąć skrzydła i nabrać biznesowego sznytu, dzięki któremu nierzadko odważyły się na prowadzenie działalności gospodarczej. I tym razem część organizacji posiłkowała się pożyczką inwestycyjną z Funduszu PAFPIO.
6. W 2005 r. uruchomiono rządowy program Fundusz Inicjatyw Obywatelskich, dający wielu organizacjom możliwość ubiegania się o środki na działania realizowane w wielu różnych obszarach. Nic dziwnego, że konkurencja wśród organizacji jest duża – przyjazny system finansowania sprawia, że popularność Funduszu nie słabnie. Część beneficjentów skorzystała z pożyczki Funduszu PAFPIO, aby zapewnić wkład własny finansowy do projektu.
7. Przystąpienie do Unii Europejskiej 10 lat temu poszerzyło strumień środków z UE, po które mogą aplikować organizacje pozarządowe. Część z nich znakomicie wykorzystała tę szansę, tworząc ofertę wsparcia dla swoich beneficjentów, ale także zwiększając własne zasoby , w tym budując zespół. Zakres zmian, które nastąpiły w samych organizacjach i w ich otoczeniu, jest imponujący. Tych, którzy sięgnęli po fundusze, nie odstraszył nieprzyjazny organizacjom system refundacji kosztów czy problem opóźnień w wypłatach transz dofinansowania. Cieszymy się, że euro pożyczka z Funduszu PAFPIO pomogła wielu NGOsom pomyślnie zrealizować i rozliczyć projekty.
8. Komplementarną ofertą do funduszy strukturalnych są też fundusze tzw. norweskie czy szwajcarskie, proceduralnie mniej skomplikowane od unijnych, choć i tu pojawiał się problem z zachowaniem płynności finansowej.
9. Ostatnie kilkanaście lat to także rozwój przedsiębiorczości społecznej, dający szansę osobom czy grupom marginalizowanym na pracę i godne życie. W 2012 r. zarejestrowanych było ponad 600 spółdzielni socjalnych. Niektóre z nich korzystały z pożyczek Funduszu PAFPIO, pozyskując pożyczkę na start lub też pożyczkę operacyjną na bieżącą działalność. W 2013 r. zainaugurował działalność Fundusz eS prowadzony przez TISE wspierający funkcjonowanie ekonomii społecznej w Polsce.
10. Potrzeba wsparcia sektora ekonomii społecznej jest coraz bardziej dostrzegana przez samorządy. Część z nich uruchomiła program grantowy na wkłady własne, niektóre uruchomiły lokalne fundusze pożyczkowe. Stołeczny urząd miasta realizował pilotażowy projekt, mający na celu m.in. wypracowanie instrumentu finansowego wspierającego podmioty ekonomii społecznej w zabezpieczeniu płynności finansowej. Fundusz PAFPIO był jednym z partnerów odpowiedzialnych za przygotowanie koncepcji takiego rozwiązania dla PES.
11. Organizacje pozarządowe w ciągu ostatnich kilkunastu lat mocno się sprofesjonalizowały – co widać chociażby po ich pędzie do wykorzystania nowych technologii i najróżniejszych internetowych narzędzi. Postęp ten widać w powstających organizacjach zajmujących się nowymi technologiami i ich wdrażaniem w NGO’sach, w ofercie organizacji reagujących na problemy w cyfrowym świecie czy choćby w rozstrzygniętym niedawno konkursie Nowe Technologie Lokalnie "Sektor 3.0".
12. W ciągu kilkunastu ostatnich lat od organizacji pożytku publicznego zaczęto oczekiwać większej transparentności finansowej, co wymusiło na nich m.in. regularną sprawozdawczość i raportowanie. Chociaż pojawiają się zarzuty zbyt rozwiniętej biurokracji, to niewątpliwie możliwość wglądu w finanse organizacji wpływa na zwiększanie zaufania do trzeciego sektora.
13. Powstała wręcz moda, skądinąd bardzo pożądana, na prowadzenie działań CSR. Oczywiście odpowiedzialne firmy wcześniej również wspierały trzeci sektor, ale ostatnio wręcz nie wypada, by takich działań nie prowadzić.
14. Dosłownie od kilkunastu dni obowiązują uproszczone zasady prowadzenia zbiórek publicznych – obecnie wystarczy je zgłosić przez internet.
15. Jak grzyby po deszczy zaczęły się pojawiać platformy crowdfundingowe, o ogólnym profilu takie jak PolakPotrafi.pl czy też wręcz wyspecjalizowane w zbieraniu funduszy na cele charytatywne jak www.siepomaga.pl czy www.wspieramkulture.pl. Dzięki zebraniu nawet drobnych wpłat od wielu osób pomagają realizować ciekawe i potrzebne inicjatywy.

---

Fundusz PAFPIO (Polsko-Amerykański Fundusz Pożyczkowy Inicjatyw Obywatelskich) od 15 lat wspiera organizacje pozarządowe w realizacji inicjatyw, które wprowadzają pozytywne zmiany w społeczeństwie. Poprzez udzielanie pożyczek dla NGO Fundusz PAFPIO świadczy pomoc w zabezpieczeniu płynności finansowej, koniecznej dla sprawnej realizacji działań statutowych, oraz oferuje profesjonalne doradztwo i szkolenia z zakresu zarządzania i finansowania organizacji. Współorganizuje również projekty finansowane ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, podnosząc kompetencje trzeciego sektora w Polsce. Fundusz PAFPIO został powołany w 1999 roku przez Polsko-Amerykański Fundusz Przedsiębiorczości w celu wspierania młodej polskiej demokracji i gospodarki rynkowej. Obecnie należy do Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności, wspierającej rozwój społeczeństwa obywatelskiego w Polsce.

www.pafpio.pl