Publicystyka - ngo.pl

W 2018 roku Fundacja Rozwoju "Dobre Życie zrealizowała projekt pn. „Seniorzy aktywni lokalnie”, obejmując nim grupę kilkudziesięciu osób 60+ z gmin Strzyżów, Ropczyce i Sędziszów Młp. 

Pracę z seniorami rozpoczęliśmy od warsztatów. Głównym ich celem była aktywizacja grupy rozumiana jako rozpoznanie i rozbudzanie swojego twórczego potencjału. Wszystkie zdobyte podczas warsztatów kompetencje są narzędziami, które seniorzy twórczo wykorzystują podczas realizowania wybranych przez siebie inicjatyw. Grupowa praca nad tymi projektami, w swoim lokalnym środowisku, to druga część programu. Dzięki temu seniorzy, przy niezbędnym wsparciu trenerów i artystów, stają się również aktywnymi twórcami. To działania, które przywracają im moc sprawczą, która może być wykorzystana do aktywnego uczestniczenia w życiu lokalnej społeczności i kreowaniu przestrzeni wokół siebie. 

Program dwudniowego treningu kompetencji społecznych i obywatelskich, od którego rozpoczęliśmy pracę, został przygotowany i zrealizowany przez trenerki: Aleksandrę Chodasz, Małgorzatę Winiarek-Kołucką, Katarzynę Malec i Maję Ignaś. Zajęcia, w których zostały wykorzystane różnorodne metody (m.in. metoda dramy, w której specjalizuje się nasza Fundacja) dotyczyły kształtowania kompetencji komunikacyjnych, uświadamiania sobie własnego potencjału, korzystania z nowych mediów, storytellingu. Finałem prac było spotkanie w grupach, podczas którego seniorzy wygenerowali pomysły na inicjatywy, które chcieli zrealizować.

Przez kolejne miesiące grupy seniorów, korzystając ze wsparcia artystów, ekspertów i trenerów, pracowały nad wybranymi przez siebie inicjatywami. Były to cztery grupy seniorów – każda z nich inna, każda wyjątkowa, każda wybrała inną drogę, by przekuć swoją energię w ważne dla nich i dla ich społeczności działania.

Pierwsza grupa, z Ropczyc, zgodnie zadecydowała, że ich polem działania będzie scena. Postanowili przygotować etiudę teatralną pod okiem eksperta – aktora Jerzego Dowgiałło i trenerki Katarzyny Malec. W finałowym spotkaniu, które było jednocześnie premierą, wzięło udział ponad 150 seniorów z całej gminy. Działania teatralne zmotywowały również inne grupy działające w tym obszarze. One także zaprezentowały się na scenie. Zarówno spektakl, jak i przygotowania do niego, dały seniorom mnóstwo radości i rozbudziły ich chęć do kontynuowania działań teatralnych.

Grupa seniorów z Sędziszowa Małopolskiego realizowała swoje marzenia o malarstwie. Pod okiem mentora – Mariusza Haby i trenerki Maji Ignaś – oddała się pracom plenerowym, uwieczniając na płótnie uroki Parku Buczyna. Sama akcja plenerowa przyciągnęła wielu zainteresowanych, którym seniorzy z radością opowiadali o inicjatywie i o swojej pasji do malarstwa. Ich dzieła doczekały się zbiorowej wystawy w Centrum Kultury w Ropczycach, by później powędrować do Fundacji Podkarpackie Hospicjum dla Dzieci. Pieniądze z licytacji przekazanych obrazów wesprą podopiecznych Fundacji. Seniorzy mieli również okazję, by swoimi umiejętnościami i zdobytą wiedzą podzielić się z innymi. Podczas międzypokoleniowego, a zarazem międzynarodowego spotkania w Szkole Podstawowej nr 2 w Sędziszowie Małopolskim, wprowadzali młodzież w arkana sztuki malarstwa na płótnie. Owocem tych prac były piękne ekologiczne torby płócienne z patriotycznymi grafikami, powstałe w przededniu 100. rocznicy odzyskania niepodległości przez Polskę.

Seniorzy ze Strzyżowa i okolic podjęli się realizacji krótkich form filmowych. Była to najlepsza formuła, by zrealizować to, co dwie z grup działające w tej miejscowości, uznały za najistotniejsze: dzielenie się wiedzą, również tą dotyczącą tradycji, zwyczajów, inspirowanie innych seniorów do aktywności, ale również prowadzenie ożywionych dyskusji w swoim gronie i dialogu międzypokoleniowego. Filmy, na których seniorzy opowiadają o tym, co ważne, dzielą się swoimi pasjami i wiedzą, można obejrzeć na naszym kanale YouTube. W ramach dialogu międzypokoleniowego odbyło się ognisko „na ludowo”, podczas którego seniorzy i młodzież nagrali wspólnie dwie lokalne piosenki (dostępne na tej samej stronie). Natomiast przyczynkiem do dyskusji we własnym gronie, co również było celem programu, była pra-premiera przygotowanych filmów zorganizowana dla podopiecznych Dziennego Domu Senior-WIGOR. Podczas prac nad filmami seniorzy otrzymali profesjonalne wsparcie ze strony trenerki Aleksandry Chodasz oraz artystów i filmowców-ekspertów: Justyny Król, Łukasza Grudysza i Bogusława Skiby.

Ważnym elementem realizowanego przez nas programu była również edukacja w zakresie bezpieczeństwa. Wśród seniorów to nadal temat bardzo istotny, ponieważ w znaczący sposób wpływa na jakość ich życia. Podczas przeprowadzonych na ten temat warsztatów zwróciliśmy uwagę na trzy obszary związane z dbaniem o własne bezpieczeństwo. Pierwszy to bezpieczeństwo komunikacyjne, dodatkowo poszerzone o wiedzę z zakresu udzielania pierwszej pomocy. Drugi związany jest z oszustwami, których częstą ofiarą padają starsi ludzie – wyłudzenia pieniędzy, wyłudzenia danych osobowych. Równie ważna w kontekście bezpieczeństwa staje się umiejętność budowania dobrych relacji w społecznościach, przekraczanie barier, dzięki czemu uczymy się i pomagać i prosić o pomoc.

Charakter edukacyjny tych szkoleń był bardzo ważny – jak wiemy, od wiedzy i świadomości wszystko się zaczyna. Nie chcieliśmy jednak tylko na tym poprzestać. W zaproponowanej przez nas formule, uczestniczący w szkoleniach seniorzy mieli stać się aktywnymi twórcami, którzy potrafią dzielić się wiedzą i umiejętnościami, które zdobyli. Kolejny etapem działań, które mocno zaangażowało seniorów, było stworzenie i nagranie profesjonalnej audycji radiowej dotyczącej bezpieczeństwa właśnie. Odbyło się to dzięki merytorycznemu wsparciu dziennikarek radiowych Anny Leśniewskiej i Bernadety Szczypty. Zapraszamy do wysłuchania audycji o bezpieczeństwie seniorów, które zostały puszczone w eter za pośrednictwem Polskiego Radia Rzeszów. Wiedza, którą zdobyli i w twórczy sposób przekazali seniorzy, przekroczyła granice terytorialne gmin – dotarła dużo dalej – do tych, którzy również jej potrzebują.

O tym, jakie zmiany zaszły w wyniku realizacji projektu, najlepiej świadczą wypowiedzi jego uczestników. Warto oddać im głos.

O integracji, poczuciu bezpieczeństwa i poczuciu sprawczości:

• Człowiek nabrał bardziej takiej pewności siebie, można było powiedzieć swoje zdanie, ktoś cię wysłuchał. Powiększyło nam się grono znajomych, bo dzięki projektowi współpracujemy Ropczyce – Sędziszów – Strzyżów, okazuje się że tutaj wszyscy są mili i serdeczni dla siebie. 
• Fajnie się tak spotykać, integrować, zapomnieć o codziennych problemach, kłopotach.
• Inicjatywy takie jak ta są bardzo potrzebne. To super sprawa. Niektóre osoby przyjeżdżają z dalekich miejscowości tylko po to żeby się spotkać.
• Spotkaliśmy się w ramach projektu z emerytami z Ropczyc. Ciekawym doświadczeniem było tam to, że każdy z nas emerytów miał inny pomysł, każdy miał inne spojrzenie na daną działalność, to było dla nas takie pouczające i ciekawe, bo każdy z nas wnosił coś innego do tej grupy.
• Człowiek mógł się otworzyć, nie musiał się krępować bo był wśród równolatków, wśród takich samych amatorów jak on sam.
• Czujemy się bardziej bezpieczni. W czasie szkolenia było wskazane jak się zachowywać w niektórych sytuacjach. Wiemy np. że nie należy otwierać drzwi obcym. My jesteśmy teraz bardziej świadomi bo przeszliśmy to szkolenie i nie dajemy się na byle co naciągnąć.
• Uczestniczka ze Strzyżowa powiedziała (o Internecie): Wszystko jest proste jak człowiek dojdzie do wprawy, tylko starsi ludzie są czasem przestraszeni, ze coś zepsują i przez to sami sobie robią złą robotę. Teraz wiemy, że pomału, spokojnie i bez nerwów a wszystko jest do opanowania.

O zrealizowanych inicjatywach:

• Ciekawym doświadczeniem było tam to, że każdy z nas z emerytów miał inny pomysł, każdy miał inne spojrzenie na daną działalność. To było dla nas takie pouczające i ciekawe, bo każdy z nas wnosił coś innego do tej grupy.
• Mogliśmy pokazać to co zawsze chcieliśmy pokazać, to co czujemy w tym wieku.
• Nie wyobrażałam sobie że mogę namalować obraz na płótnie, a namalowałam i byłam nawet zadowolona z efektów. Byłam w szoku, że tak potrafię malować.

Na etapie początkowym robimy diagnozę w miejscach, gdzie chcemy rozpocząć działania z seniorami. Działamy głównie na Podkarpaciu, w powiecie strzyżowskim i okolicach, ale jesteśmy otwarci na nowe lokalizacje i współprace. Diagnoza obejmuje nie tylko potrzeby seniorów, ale także możliwości współpracy z samorządami lokalnymi. Środki finansowe, by móc zapewnić wysoko wykwalifikowaną kadrę oraz opłacenie wszelkich kosztów, by dla seniorów zajęcia były bezpłatne, pozyskujemy w ogólnopolskich konkursach grantowych, głównie z Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, z Rządowego Programu na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych na lata 2014-2020. 

Jednak współpraca naszej Fundacji z gminami, gdzie realizujemy projekty (od wielu lat z Gminą Strzyżów) jest kluczowa i daje bardzo dobre efekty, ponieważ:

• władze lokalne wspierające realizację projektu to seniorzy-uczestnicy, którzy czują się zauważeni i wzięci pod uwagę,
• ułatwienia organizacyjne i w promocji projektu (bezpłatnie użyczane sale, dostęp do ludzi),
• zapewnienie wkładów finansowych do projektów, które są bardzo dobrze widziane lub niezbędne we wszystkich ogólnopolskich konkursach grantowych,
• lepsza współpraca z lokalnymi instytucjami i organizacjami, co jest z korzyścią dla uczestników projektów i innych mieszkańców,
• szerszy możliwy zasięg działań, możliwość zorganizowania np. ogólnogminnej debaty, podczas której poruszane są tematy ważne dla uczestników, ale również integrują się oni z szerszą społecznością, mają kontakt z władzami itd. (w ten sposób realizujemy ważny dla nas czynnik – edukacji obywatelskiej oraz aktywizacji społeczności lokalnej i zacieśniania lokalnych więzi),
• większa trwałość rezultatów projektu i zwiększenie szansy na jego kontynuację, kiedy jest on umocowany lokalnie.

Działaniem, które z pewnością ułatwiłoby realizację kolejnych edycji projektów dla seniorów, byłaby szersza współpraca przy gromadzeniu środków finansowych z lokalnymi instytucjami i mieszkańcami miejscowości, gdzie działamy oraz osobami z całej Polski. Chcemy, by prowadzone przez nas działania były dla seniorów bezpłatne. Jednocześnie chcemy, by praca współdziałających z nami specjalistów oraz wszelkie koszty działań z seniorami (posiłki, noclegi podczas warsztatów, materiały do prowadzenia zajęć i inne) były na bieżąco regulowane. Stąd planujemy szerzej promować możliwości wspierania Fundacji Rozwoju „Dobre Życie” przez darczyńców indywidualnych oraz opracować sposoby dywersyfikacji źródeł przychodów.