Publicystyka - ngo.pl

Zasiadający w Radzie członkowie Grupy Zagranica (skupiającej polskie organizacje działające poza granicami kraju), przedstawili propozycje dotyczące polityki Unii Europejskiej wobec Białorusi. Uwagę zwrócono m.in. na potrzebę zmiany perspektywy czasowej w działaniach podejmowanych na Białorusi.
- Białoruś jest inwestycją długoterminową, przy której nie można liczyć na szybkie i spektakularne efekty – twierdzą przedstawiciele Grupy Zagranica. - Jakkolwiek nie można wykluczyć nagłych zmian politycznych, które umożliwiłyby nawiązanie rzeczywistych kontaktów z Białorusią, każdy, kto dziś zdecyduje się na podjęcie się tego tematu powinien myśleć o swoich działaniach w perspektywie 5 - 10 lat, nie wiążąc wielkich nadziei z  najbliższymi wyborami prezydenckimi czy samorządowymi.

Ponadto, zdaniem osób z organizacji pozarządowych, niezwykle istotne jest, aby traktować Białoruś jako odrębny podmiot w polityce zagranicznej UE oraz zapobiegać izolowaniu tego kraju, poprzez podejmowanie szeregu działań na rzecz społeczeństwa białoruskiego. Jednym z ważniejszych sposobów na przeciwdziałanie izolacji jest zapewnienie swobody podróżowania mieszkańców Białorusi do Unii.

“Należy wprowadzić   maksymalne ułatwienia dla obywateli Białorusi w podróżowaniu do UE w ramach Schengen acquis, gdyż wizyty te pomagają Białorusinom naocznie przekonać się o korzyściach, jakie wynikają z transformacji gospodarczej i integracji europejskiej – twierdzą członkowie Rady. - Ważnym  posunięciem w zakresie polityki wizowej Unii w stosunku do Białorusi będzie przyjęcie zasady równego traktowania obywateli Rosji i Białorusi, co w praktyce oznaczałoby działanie na korzyść Białorusinów” – czytamy w dokumencie pt.: “Polityka Unii Europejskiej wobec Białorusi a działania transgraniczne organizacji pozarządowych oraz programy pomocowe” zaprezentowanym przez Grupę Zagranica.

W oparciu o doświadczenia organizacji pozarządowych w pomocy dla Białorusi należy koncentrować się na następujących dziedzinach: zagraniczne stypendia naukowe, promocja Unii Europejskiej, wsparcie dla niezależnych mediów, rozwijanie współpracy z władzami na szczeblu lokalnym i regionalnym na rzecz budowania społeczności lokalnej, współdziałanie z sektorem pozarządowym i związkami zawodowymi.

Jacek Kluczkowski, prezes Fundacji “Wiedzieć Jak” zwrócił uwagę na konieczność współpracy podczas realizacji tych zadań z innymi krajami zainteresowanymi kontaktami z Białorusią – szczególnie z Litwą i Łotwą. Jacrek Bittel, przedstawiciel Caritas Polska mówił o możliwościach rozwijania działań sprowadzonych za pośrednictwem Kościoła Katolickiego lub z udziałem miejscowej Caritas.
Prof. Józef Haber z Polskiego Stowarzyszenia “Dom Europejski” proponował rozszerzenie na Białoruś działalności europejskiej federacji stowarzyszeń “Dom Europejski”, a Agnieszka Krawczyk sugerowała włączenie do współpracy organizacji z innych krajów europejskich np. z Niemiec.

Minister Spraw Zagranicznych, Włodzimierz Cimoszewicz podjął temat programów stypendialnych, jako szczególnie interesujących dla jego Ministerstwa. MSZ chce przeprowadzić konsultacje z organizacjami pozarządowymi w celu przygotowania takiego programu skierowanego do osób zza wschodniej granicy. Stypendia miałyby by być przyznawane już jesienią 2003 roku. Mogliby z nich skorzystać studenci, jak i osoby chcące odbyć w Polsce specjalistyczny staż.

Minister Cimoszewicz przedstawił także informację o przygotowywanych przez Polskę propozycjach dotyczących przyszłej polityki wschodniej UE. W propozycjach tych uwzględniono szczególną rolę organizacji pozarządowych.

Następnie osoby z organizacji pozarządowych przedstawiły najważniejsze sprawy, którymi w ciągu najbliższego roku powinna zająć się Rada ds. współpracy z organizacjami pozarządowymi. Jakub Boratyński z Fundacji Batorego mówił o kwestii udziału organizacji pozarządowych w przygotowywaniu strategii polskiej pomocy zagranicznej już na etapie prac koncepcyjnych. W wyniku podjętych ustaleń przewidywane jest zorganizowanie roboczych spotkań na ten temat.

Jacek Kucharczyk poinformował o dotychczasowych rozmowach Grupy Zagranica z Fundacją “Wiedzieć Jak”, dotyczących przekształcenia Fundacji w instytucję administrującą funduszami publicznymi na pomoc zagraniczną, przede wszystkim w oparciu o działalność grantodawczą. Członkowie Grupy Zagranica przygotowali propozycje do statutu Fundacji “Wiedzieć Jak”, które, jak wyrazili nadzieje, będą przedmiotem dalszych konsultacji.

Dyrektor Fundacji “Wiedzieć Jak”, Jacek Kluczkowski, zaproponował, aby w mającym nastąpić uzupełnieniu składu Rady Fundacji zaprosić do niej osoby cieszące się uznaniem organizacji pozarządowych.

Jacek Michałowski, z Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności, podniósł także kwestię stworzenia procedur grantowych dla pieniędzy, którymi dysponuje MSZ, niezależnie od tego, że środki te na dziś są bardzo małe .

Jakub Boratyski przekazał na ręce ministra Cimoszewicza notatkę w sprawie zmian w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego (o zmianach tych pisaliśmy m.in. w serwisie wiadomości ngo.pl: “Obowiązkowy podatek dla wolontariuszy”) . Zaproponowano w niej rozważenie możliwości zaniechania poboru podatków od kosztów podróży w stosunku do osób świadczących osobiście usługi na rzecz organizacji pozarządowych, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów, w zakresie wykonywania działalności statutowej tych organizacji.

Następne spotkanie Rady odbędzie się w pierwszej połowie marca.

*****************
Rada do spraw współpracy z organizacjami pozarządowymi przy MSZ została powołana 19 listopada 2002 roku przez ministra spraw zagranicznych. Jej celem jest zapewnienie lepszej współpracy między organizacjami pozarządowymi a rządem w dziedzinie dyplomacji społecznej. Rada (powołana przez Ministra Spraw Zagranicznych) składa się z przedstawicieli Ministerstwa Spraw Zagranicznych (pracownicy Gabinetu Politycznego Ministra, Departamentu Systemu Informacji, Departamentu Promocji, Departamentu Systemu Narodów Zjednoczonych i Problemów Globalnych, Departamentu Konsularnego i Polonii, Departamentu Unii Europejskiej i Obsługi Negocjacji Akcesyjnych oraz Departamentu Europy), przedstawiciela Fundacji “Wiedzieć Jak” oraz osób z organizacji pozarządowych, działających poza granicami Polski (Jarosław Bittel - Caritas Polska, Marek Cichocki – Centrum Stosunków Międzynarodowych, Jakub Boratyński – Fundacja im. Stefana Batorego, Jacek Kucharczyk – Instytut Spraw Publicznych, Jacek Michałowski – Polsko–Amerykańska Fundacja Wolności, prof. Józef Haber - Polskie Stowarzyszenie “Dom Europejski” i Agnieszka Krawczyk – Stowarzyszenie “Pro-Europa”).

Więcej informacji: Powołano Radę do spraw współpracy z organizacjami pozarządowymi.