Publicystyka - ngo.pl

Wysokość podatku od nieruchomości zależy m.in. od sposobu wykorzystania danej nieruchomości. Obowiązek zgłoszenia nieruchomości do opodatkowania i podania sposobu jej wykorzystania ciąży na płatniku podatku, czyli osobie odpowiedzialnej za opłacanie podatku. Zgłoszenia dokonuje się w specjalnej deklaracji składanej w gminie.

Wobec tego w omawianym pytaniu tak naprawdę do wyjaśnienia są dwie kwestie – kto jest odpowiedzialny za płacenie podatku od lokalu – właściciel mieszkania czy fundacja, która będzie z niego korzystała. Druga kwestia to wysokość podatku.

Każda NGO jest zarejestrowana pod jakimś adresem, ma siedzibę w określonym miejscu. Z prawnego punktu widzenia możliwość korzystania z lokalu wiąże się z tym, że dany podmiot – w tym przypadku fundacja – posiada uprawnienie do korzystania z lokalu (tytuł prawny). W organizacjach pozarządowych takim tytułem prawnym najczęściej jest umowa najmu, umowa użyczenia lokalu, a czasem prawo własności lokalu.

Oprócz tego, że NGO jest zarejestrowane pod adresem wskazanym w Krajowym Rejestrze Sądowym, to ma jeszcze obowiązek zgłoszenia do urzędu skarbowego danych uzupełniających. Zgłoszenia takiego dokonuje się na formularzu NIP-8, w którym m.in. podaje się miejsca prowadzenia działalności – zarówno statutowej, jak i gospodarczej.

W praktyce bywają różne sytuacje. Czasem miejsce prowadzenia działalności jest inne niż siedziba zarejestrowania – np. organizacja ma podpisaną stałą umowę na wynajem sali szkoleniowej, w której prowadzi szkolenia – wtedy jest inny adres zarejestrowania organizacji i inny adres prowadzenia działalności, który należy podać urzędowi skarbowemu. Czasem miejsc prowadzenia działalności jest kilka – np. organizacja prowadzi zajęcia dla dzieci w kilku ustalonych świetlicach, wtedy także adresy tych świetlic należy podać w informacji do urzędu skarbowego.

W sytuacji opisanej przez czytelnika nie można z góry określić, pod jakimi adresami będą prowadzone szkolenia, działalność będzie w różnych miejscach, których nie da się z góry ustalić. Jednak jakiś adres działalności należy wskazać, nawet jeśli nie da się określić stałego miejsca – gdyż np. tak jak w opisanym przypadku działalność jest prowadzona u klientów, czy w różnych doraźnie wynajmowanych salach (w zależności od potrzeb) i nie da się wskazać konkretnej siedziby. W takiej sytuacji trzeba wskazać główne miejsce wykonywania działalności. Zazwyczaj wskazuje się wtedy miejsce zarejestrowania organizacji, chociaż w praktyce oznaczać to będzie „administrowanie” działalnością, swoiste „centrum organizacyjne”, w którym przechowuje się umowy i inne dokumenty, związane z prowadzeniem działalności (w tym przypadku szkoleń), a nie wykonuje jakąś działalność.

Zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek płacenia podatku od nieruchomości ciąży m.in. na:

1. właścicielach nieruchomości
2. posiadaczach nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem (czyli np. w sytuacji wynajmowania lokalu od miasta / gminy), z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości (…).

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych wskazuje maksymalne stawki podatku, ale konkretną wysokość podatku określają gminy w stosownych uchwałach. To oznacza, że stawki te mogą się różnić w różnych gminach, ale nie mogą być wyższe niż te określone w ustawie.

Zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych podatek od nieruchomości rozróżnia się na:

1. podatek od gruntu (czyli części powierzchni ziemskiej);
2. podatek od budynków lub ich części (tu także podatek od mieszkania);
3. podatek od budowli (tu ustawa odsyła do prawa budowlanego i wskazuje, że jest obiekt budowlany niebędący budynkiem).

Pytanie czytelnika ngo.pl dotyczy mieszkania – w przypadku mieszkania mamy do czynienia z podatkiem od budynków lub ich części i tego podatku będą dotyczyły poniższe wyjaśnienia.

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych wskazuje różne stawki podatku od budynków i ich części w zależności od typu budynku i sposobu jego wykorzystania:

1. Podatek od budynków lub ich części mieszkalnych – jest to najniższa stawka, jaką standardowo płacą właściciele lokali mieszkalnych – wykorzystywanych do celów mieszkalnych. Stawka maksymalna za 1m² wynosi – 0,77 zł.
    
2. Podatek od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
   Ta stawka dotyczy budynków i lokali innych niż mieszkalne, których właścicielami są przedsiębiorcy – stawka jest najwyższa, ustalana dla działalności gospodarczej. Stawka maksymalna za 1m² wynosi – 23,10 zł.

3. Podatek od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W tym przypadku właściciel nie musi być przedsiębiorcą, ale wystarczy, że lokal mieszkalny jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej – stawka równie wysoka, ustalana dla działalności gospodarczej. Stawka maksymalna za 1m² wynosi –  23,10 zł.
    
4. Podatek od budynków pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego. Ta kategoria generalnie dotyczy wszystkich organizacji pozarządowych, z tytułu prowadzenia działalności statutowej (a nie gospodarczej). Stawka maksymalna za 1m² wynosi –  7,77 zł.

Podsumowując – jeśli więc w mieszkaniu nie będzie prowadzona działalność gospodarcza ani działalność statutowa organizacji, to zastosowanie powinna mieć nadal stawka podatku od lokali mieszkalnych.

Ponieważ przepisy podatkowe są dość skomplikowane i zawsze istnieje niebezpieczeństwo, że dany urząd gminy będzie miał inną interpretację niż osoba zobowiązana do zapłacenia podatku, to rekomendujemy wystąpienie o wydanie indywidualnej interpretacji w zakresie stosowania wysokości podatku od nieruchomości – na podstawie art. 14j ordynacji podatkowej. Posiadanie takiej interpretacji daje pewność, że podatek będzie płacony w należytej wysokości i po pewnym czasie urząd nie stwierdzi, że stawka była zbyt niska i powstało zadłużenie. Wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji składa się do wójta, burmistrza, prezydenta miasta. Opłata za złożenie wniosku wynosi 40 zł.

Warto też wiedzieć, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w art. 7 wskazuje wiele zwolnień w zakresie podatku od nieruchomości, w tym zwolnienia od podatku nieruchomości zajętej na prowadzenie nieodpłatnej działalności pożytku publicznego – przez organizację mającą status pożytku publicznego, ale też inne zwolnienia dla organizacji. Zwolnienia są uzależnione od tego, kto jest odpowiedzialny za opłacanie podatku i od sposobu wykorzystywania nieruchomości.

1.  Rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie:

(…)

2) od budynków lub ich części:

a) mieszkalnych - 0,51 zł 8  od 1 m2 powierzchni użytkowej,

b) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - 17,31 zł 9  od 1 m2 powierzchni użytkowej,

c) zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym - 8,06 zł 10  od 1 m2 powierzchni użytkowej,

d) związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń - 4,27 zł 11  od 1 m2 powierzchni użytkowej,

e) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 5,78 zł 12  od 1 m2 powierzchni użytkowej;

3) od budowli - 2% ich wartości określonej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 3-7.

2.  Przy określaniu wysokości stawek, o których mowa w ust. 1 pkt 1, rada gminy może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności lokalizację, rodzaj prowadzonej działalności, rodzaj zabudowy, przeznaczenie i sposób wykorzystywania gruntu.

3.  Przy określaniu wysokości stawek, o których mowa w ust. 1 pkt 2, rada gminy może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności lokalizację, sposób wykorzystywania, rodzaj zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków.

4.  Przy określaniu wysokości stawek, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b-e oraz w ust. 1 pkt 3, rada gminy może różnicować wysokość stawek dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności rodzaj prowadzonej działalności.

Na podstawie art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 716, 1579 i 1923 oraz z 2017 r. poz. 624, 1282 i 1428) ogłasza się górne granice stawek kwotowych na rok 2018 określone w:

(…)

2)  art. 5 w ust. 1 w pkt 2 ustawy w:

a)  lit. a - 0,77 zł,

b)  lit. b - 23,10 zł,

c)  lit. c - 10,80 zł,

d)  lit. d - 4,70 zł,

e)  lit. e - 7,77 zł;

1.  Zwalnia się od podatku od nieruchomości:

1) grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, która:

a) jest udostępniana przewoźnikom kolejowym lub

b) jest wykorzystywana do przewozu osób, lub

c) tworzy linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1435 mm;

1a) grunty, budynki i budowle pozostałe po likwidacji linii kolejowych lub ich odcinków - do czasu przeniesienia ich własności lub prawa użytkowania wieczystego - nie dłużej jednak niż przez 3 lata od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym stała się ostateczna decyzja lub weszło w życie rozporządzenie, wyrażające zgodę na likwidację linii lub ich odcinków, wydane w trybie przewidzianym w przepisach o transporcie kolejowym - z wyjątkiem zajętych na działalność inną niż działalność, o której mowa w przepisach o transporcie kolejowym;

2) budowle infrastruktury portowej, budowle infrastruktury zapewniającej dostęp do portów i przystani morskich oraz zajęte pod nie grunty;

2a) grunty, które znajdują się w posiadaniu podmiotu zarządzającego portem lub przystanią morską, pozyskane na potrzeby rozwoju portu lub przystani morskiej, zajęte na działalność określoną w statucie tego podmiotu, położone w granicach portów i przystani morskich - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podmiot ten wszedł w ich posiadanie - nie dłużej niż przez okres 5 lat, z wyjątkiem gruntów zajętych przez podmiot inny niż podmiot zarządzający portem lub przystanią morską;

3) budynki, budowle i zajęte pod nie grunty na obszarze części lotniczych lotnisk użytku publicznego;

4) budynki gospodarcze lub ich części:

a) służące działalności leśnej lub rybackiej,

b) położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej,

c) zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej;

5) grunty, budynki lub ich części zajęte wyłącznie na potrzeby prowadzenia przez stowarzyszenia statutowej działalności wśród dzieci i młodzieży w zakresie oświaty, wychowania, nauki i techniki, kultury fizycznej i sportu, z wyjątkiem wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej, oraz grunty zajęte trwale na obozowiska i bazy wypoczynkowe dzieci i młodzieży;

6) grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej;

7) grunty i budynki we władaniu muzeów rejestrowanych;

8) znajdujące się w parkach narodowych lub rezerwatach przyrody i służące bezpośrednio i wyłącznie osiąganiu celów z zakresu ochrony przyrody:

a) grunty położone na obszarach objętych ochroną ścisłą, czynną lub krajobrazową,

b) budynki i budowle trwale związane z gruntem;

8a) będące własnością Skarbu Państwa:

a) grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi jezior,

b) 13  grunty zajęte pod sztuczne zbiorniki wodne, z wyjątkiem gruntów przekazanych w posiadanie innym podmiotom niż wymienione w art. 212 ust. 1 oraz art. 213 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566);

9) budowle wałów ochronnych, grunty pod wałami ochronnymi i położone w międzywalach, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej przez inne podmioty niż spółki wodne, ich związki oraz związki wałowe;

10) grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej;

11) grunty stanowiące działki przyzagrodowe członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych, którzy spełniają jeden z warunków:

a) osiągnęli wiek emerytalny,

b) są inwalidami zaliczonymi do I 14  albo II grupy 15,

c) są niepełnosprawnymi o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności,

d) są osobami całkowicie niezdolnymi do pracy w gospodarstwie rolnym albo niezdolnymi do samodzielnej egzystencji;

12) położone na terenie rodzinnego ogrodu działkowego: grunty, altany działkowe i obiekty gospodarcze o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz budynki stanowiące infrastrukturę ogrodową, w rozumieniu ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 40, z 2015 r. poz. 528 oraz z 2016 r. poz. 2260), z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej;

13) budynki i budowle zajęte przez grupę producentów rolnych wpisaną do rejestru tych grup, wykorzystywane wyłącznie na prowadzenie działalności w zakresie sprzedaży produktów lub grup produktów wytworzonych w gospodarstwach członków grupy lub w zakresie określonym w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. poz. 983, z późn. zm.), zgodnie z jej aktem założycielskim;

14) nieruchomości lub ich części zajęte na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego;

15) grunty i budynki lub ich części, stanowiące własność gminy, z wyjątkiem zajętych na działalność gospodarczą lub będących w posiadaniu innych niż gmina jednostek sektora finansów publicznych oraz pozostałych podmiotów.

2.  Od podatku od nieruchomości zwalnia się również:

1) uczelnie, zwolnienie nie dotyczy przedmiotów opodatkowania zajętych na działalność gospodarczą;

2) publiczne i niepubliczne jednostki organizacyjne objęte systemem oświaty oraz prowadzące je organy, w zakresie nieruchomości zajętych na działalność oświatową;

2a) 16  żłobki i kluby dziecięce oraz prowadzące je podmioty, w zakresie nieruchomości zajętych na prowadzenie żłobka lub klubu dziecięcego;

3) instytuty naukowe i pomocnicze jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk, w odniesieniu do nieruchomości lub ich części, które są niezbędne do realizacji zadań, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. z 2016 r. poz. 572, 1311, 1933 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 624 i 1089); zwolnienie nie dotyczy przedmiotów opodatkowania zajętych na działalność gospodarczą;

4) prowadzących zakłady pracy chronionej spełniające warunek, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2046 i 1948 oraz z 2017 r. poz. 777, 935 i 1428), lub zakłady aktywności zawodowej w zakresie przedmiotów opodatkowania zgłoszonych wojewodzie, jeżeli zgłoszenie zostało potwierdzone decyzją w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej albo zaświadczeniem - zajętych na prowadzenie tego zakładu, z wyjątkiem przedmiotów opodatkowania znajdujących się w posiadaniu zależnym podmiotów niebędących prowadzącymi zakłady pracy chronionej spełniające warunek, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych lub zakłady aktywności zawodowej;

5) instytuty badawcze, z wyjątkiem przedmiotów opodatkowania zajętych na działalność gospodarczą;

5a) przedsiębiorców o statusie centrum badawczo-rozwojowego uzyskanym na zasadach określonych w przepisach o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, w odniesieniu do przedmiotów opodatkowania zajętych na cele prowadzonych badań i prac rozwojowych;

6) (uchylony).

3.  Rada gminy, w drodze uchwały, może wprowadzić inne zwolnienia przedmiotowe niż określone w ust. 1 oraz w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw.

(…)

§  1.  Stosownie do swojej właściwości interpretacje indywidualne wydaje wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa.

§  2.  W zakresie, o którym mowa w § 1, opłata za wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej stanowi dochód budżetu jednostki samorządu terytorialnego.

§  2a.  Wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa zmienia wydaną przez ten organ interpretację indywidualną, uchyla ją i stwierdza jej wygaśnięcie oraz zmienia lub uchyla postanowienie, o którym mowa w art. 14b § 5a.

§  3.  W zakresie nieuregulowanym w § 1-2a stosuje się odpowiednio przepisy niniejszego rozdziału.

§  1.  Zastosowanie się do interpretacji indywidualnej przed jej zmianą, stwierdzeniem jej wygaśnięcia lub przed doręczeniem organowi podatkowemu odpisu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego uchylającego interpretację indywidualną nie może szkodzić wnioskodawcy, jak również w przypadku nieuwzględnienia jej w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej.

§  2.  Zastosowanie się do interpretacji ogólnej przed jej zmianą nie może szkodzić temu, kto się do niej zastosował, jak również w przypadku nieuwzględnienia jej w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej.

§  3.  W zakresie związanym z zastosowaniem się do interpretacji, która uległa zmianie, której wygaśnięcie stwierdzono, lub interpretacji nieuwzględnionej w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej, nie wszczyna się postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe, a postępowanie wszczęte w tych sprawach umarza się oraz nie nalicza się odsetek za zwłokę.

Szukasz informacji i porad dotyczących NGO? Masz problem z prowadzeniem NGO? Potrzebna ci jest pomoc prawna dla NGO?
Zadaj pytanie: poradnik.ngo.pl/zapytaj.