Publicystyka - ngo.pl

Umowa o wolnym handlu UE-Mercosur jest tematem dyskusji w kampanii. Lula da Silva (kontrkandydat obecnego prezydenta Jair Bolsonaro) zapowiedział że będzie renegocjował umowę w celu dodania standardów środowiskowych  Chcemy przypomnieć, że jednym z głównych problemów umowy jest bezwarunkowy dostęp do rynku przyznany produktom zwierzęcym. Liberalizacja handlu rolno - spożywczego stanowi zagrożenie dla realizacji strategii Od pola do stołu i implementacji Europejskiego Zielonego Ładu. Kwestie związku sektora hodowlanego i deforestacji, pracy przymusowej w Brazylii, łamania praw człowieka w kontekście ludności rdzennej to tylko kilka elementów, które muszą być wzięte pod uwagę jako nadrzędne w konstruowaniu umów handlowych. 

Przeciwko przyjęciu Mercosur opowiadały się liczne organizacje pozarządowe, politycy i polityczki. 

W lipcu 2021 zapytałyśmy Komisję Europejską o konkretne przepisy i zadbanie o prawa człowieka, zwierząt i środowisko w umowie Mercosur. Kwestie deforestacji i wpływu produkcji zwierzęcej były w tym czasie coraz częściej poruszane a Komisja po przyjęciu Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 coraz częściej była pytana jak import wpłynie na bezpieczeństwo żywności oraz dostęp do żywności w UE. Z jednej strony silne lobby przemysłu jajczarskiego, mięsnego z UE domagało się podnoszenia standardów dla produktów importowanych, z drugiej - organizacje środowiskowe, działające dla praw człowieka, dla praw zwierząt domagały się zmian w umowie i postawienia praw człowieka, zwierząt i planety ponad krótkotrwałe zyski handlowe.
W odpowiedzi na nasze wnioski Komisja Europejska wskazywała, że: “UE i Mercosur wynegocjowały przepisy mające na celu dalsze wzmocnienie współpracy w zakresie dobrostanu zwierząt w ramach porozumienia. W rozdziale umowy dotyczącym dialogów określono warunki owocnego dialogu w ramach długoterminowego procesu poprawy warunków dobrostanu zwierząt na szczeblu międzynarodowym - w tym za pośrednictwem specjalnej grupy roboczej, która zajmie się tą sprawą.”

W odpowiedzi na pytanie o kwestię deforestacji KE odpowiadała, że “istnieją inicjatywy sektora prywatnego (..) aby nie zaopatrywać się w mięso z gospodarstw położonych na obszarach niedawno wylesionych. Wpływ na środowisko, w tym ewentualne wylesianie, był jedną z kwestii, które przeanalizowano w ocenie wpływu na zrównoważony rozwój i które omówimy z naszymi partnerami. W ramach tej umowy znacznie zwiększy się zdolność UE do reagowania w zakresie ochrony środowiska. Podobnie jak w przypadku innych umów o wolnym handlu zawartych ostatnio przez UE, negocjujemy z Mercosurem rozdział dotyczący handlu i zrównoważonego rozwoju, aby zagwarantować, że stosunki inwestycyjne i handlowe nie będą rozwijane kosztem środowiska, lecz będą sprzyjać wzajemnemu wspieraniu się wzrostu gospodarczego, rozwoju społecznego i ochrony środowiska.”

We wrześniu 2022  Parlament Europejski zagłosował za przepisami w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów. PE zgodził się na rozszerzenie zakresu produktów na więcej produktów zwierzęcych, takich jak te pochodzące od bydła, świń, drobiu i owiec, ale nadal przemysł mleczarski i produkcja ryb hodowlanych pozostają wyłączone z regulacji.  W najbliższych tygodniach Rada i Parlament rozpoczną negocjacje nad tekstem kompromisowym, dążąc do osiągnięcia porozumienia do końca 2022 roku. 

Dokument ten jest ogromnie ważny w kontekście umowy o wolnym handlu między UE a Mercosurem, ponieważ rozporządzenie rozwiązałoby jeden z głównych problemów obywateli UE związanych z umową (wylesianie w regionie Amazonii).  

Kolejna regulacja - dot. zrównoważonego systemu żywnościowego w UE (Sustainable Food System Law), która ma być opracowana pod koniec 2023 r. ma wprowadzać standardy dot. żywności w zakresie: oznakowania produktów, zamówień publicznych. Sustainable Food System może stać się game changerem naprawy systemu produkcji żywności - w kontekście zdrowia i jakości życia ludzi,ochrony środowiska naturalnego. SFS oznaczałoby kolejne wymagania dla porozumień handlowych.

O umowach handlowych dyskutowali w trakcie European Vegan Summit Dr Carolina Maciel - doradczyni ds. międzynarodowego prawa i polityki handlowej World Federation for Animals, Daniel Pérez Vega - Trade and Animal Welfare Programme Officer, Eurogroup for Animals, Dr. Miłka Stępień - aktywistka klimatyczna, koordynatorka Just Transition w CEE Bankwatch Network oraz Dr Peter Carter - założyciel CAPE i Climate Emergency Institute, recenzent ekspertów IPCC.

Dr Peter Carter: ”Byłem zaangażowany w prace nad wieloma umowami handlowymi, porozumieniami o wolnym handlu. Sprawa wygląda tak, że umowy o wolnym handlu są najgorszą rzeczą jaka mogła się nam przydarzyć - dla naszego środowiska, natury, dla naszej przyszłości i idei zrównoważonego rozwoju. Umowy handlowe przyczyniają się do globalizacji, która jest rakiem dla planety.”

Anna Spurek, COO Green REV Institute: “ Stoimy przed wyzwaniem politycznym. Sypie się domek z kart nazwany business as usual, susze, powodzie, gwałtowne zjawiska pogodowe, wojny powodują, że społeczeństwo będzie się domagać ochrony. Ochrony planety, ochrony zasobów i postawienia wartości takich jak prawa człowieka, prawa zwierząt, planeta - ponad korzyściami handlowymi i gospodarczymi. Obecni politycy, polityczki, partie próbują omijać trudne tematy albo odpowiadać populizmem albo/i denializmem. Partie grające dzisiaj strachem nie zdają sobie sprawy, że pytania o wodę w kranie, dostęp do żywności, nie skończą się po wygranych wyborach. Rządzenie w czasie katastrofy klimatycznej wymaga o wiele więcej niż tylko prostych odpowiedzi i budowania polaryzacji i strachu. Wymaga zapewnienia żywności, energii, ochrony przed suszami, ochrony przed pandemiami. To nie jest wyzwanie na jedną kadencję.”

O Green REV Institute i koalicji Future Food 4 Climate
Green REV Institute działa od 2014 r. Jest operatorem koalicji Future Food 4 Climate, pierwszej koalicji, która działa rzeczniczo dla transformacji systemu żywności. W 2021 wyprodukował dokument Wegańska Warszawa, który był wyświetlany na 9 festiwalach na całym świecie. Jest organizatorem European Vegan Summit, który jako pierwsze takie wydarzenie jest platformą debaty łączącej kropki między polityką, aktywizmem, nauką, mediami i biznesem w świetle weganizmu i praw zwierząt. Obecnie prowadzi rzecznictwo dla dostępności roślinnych, wegańskich posiłków w placówkach oświatowych i działa dla wprowadzenia legislacji na poziomie UE i krajowym dla zrównoważonego systemu żywnościowego. Jest organizacją członkowską 50by40, European Vegetarian Union, Eurogroup for Animals, TAPP Coalition, Aquatic Animal Alliance, World Federation for Animals, Plant Based Network oraz jedną z 10 NGO w ramach EU Platform on Animal Welfare, organizacją akredytowaną przy Programie Środowiskowym ONZ. Działa dla przyszłości, włączając młode osoby do działań systemowych.