Publicystyka - ngo.pl

Współpraca z organizacjami pozarządowymi, których statutowy cel stanowi wspieranie konsumentów, należy do kompetencji Prezesa UOKiK. Jest to także jeden z priorytetów Unii Europejskiej. Wspólnotowa Strategia Polityki Konsumenckiej zakłada większe zaangażowanie organizacji pozarządowych w ochronę słabszych uczestników rynku – w tym w proces tworzenia prawa oraz konsultowania norm i standardów, a także w prowadzenie kampanii informacyjnych i edukacyjnych.

Również w rządowej Strategii Polityki Konsumenckiej na lata 2004 – 2006, za której realizację odpowiedzialny jest UOKiK, oprócz zadań zlecanych dotychczas organizacjom pozarządowym – takich jak prowadzenie bezpłatnego poradnictwa dla konsumentów – zaplanowano uruchomienie nowych narzędzi ochrony słabszych uczestników rynku. Należy do nich między innymi infoteka udostępniająca on-line niezależne oraz rzetelne informacje o produktach i usługach. Za pomocą infolinii telefonicznej konsumenci będą mogli natomiast dowiedzieć się o przysługujących im prawach. Przewidziane jest ponadto zrealizowanie programów edukacyjnych, zwłaszcza adresowanych do młodych konsumentów.

Realizacja tych działań zostanie powierzona organizacjom pozarządowym wyłonionym w drodze konkursów grantowych – w najbliższym czasie zostaną ogłoszone konkursy m.in. na zorganizowanie i prowadzenie infoteki i infolinii konsumenckiej. Finansowanie zapewni unijny program Transition Facility 2004. Budżet przewidziany w jego ramach na realizowane przez organizacje pozarządowe projekty adresowane do konsumentów przekracza milion euro. Za ich przygotowanie i koordynację odpowiedzialny jest między innymi UOKiK.

Oprócz środków unijnych Urząd przekazuje organizacjom pozarządowym dofinansowanie z budżetu. W bieżącym roku UOKiK przyznał już 11 dotacji w łącznej wysokości około 2,2 mln złotych. Podobna suma przewidziana jest na rok przyszły.

Najwięcej dla Federacji Konsumentów
Największym beneficjentem jest Federacja Konsumentów, która otrzymała w sumie 1,5 mln złotych – z czego 1,1 mln na prowadzenie bezpłatnego poradnictwa i pomoc słabszym uczestnikom rynku w dochodzeniu roszczeń. FK realizuje również zlecone przez UOKiK zadania sporządzania pozwów w imieniu i na rzecz konsumentów oraz udzielanie im pomocy prawnej w prowadzeniu spraw przed sądami. Federacja otrzymała ponadto dotacje na przeprowadzenie ogólnopolskiej kampanii edukacyjnej na temat bezpiecznego korzystania z internetu, a także na opracowanie publikacji poświęconych ochronie przed niezamówioną korespondencją handlową oraz sądowi polubownemu przy Urzędzie Regulacji Telekomunikacji i Poczty.

Inni beneficjenci
Stowarzyszenie Konsumentów Polskich realizuje zlecone przez Urząd zadania konsultacji prawnych dla miejskich i powiatowych rzeczników konsumentów oraz redagowanie dla nich biuletynu. SKP wygrało również konkurs na szkolenia. W ich ramach zorganizowane zostaną warsztaty dla rzeczników, w trakcie których poruszone zostaną między innymi kwestie występowania przed sądem w imieniu konsumentów, formułowania pozwów, pism procesowych i apelacji. Łącznie dotacje dla SKP wyniosły w bieżącym roku prawie 430 tys. złotych.

UOKiK wsparł ponadto kwotą niemal 150 tys. złotych przeprowadzenie testów porównawczych dwóch produktów (batonów czekoladowych i kremów do rąk) przez Polskie Towarzystwo Ekonomiki Gospodarstwa Domowego. Natomiast fundacja Centrum Konsumenckie otrzymała od Urzędu dotację w wysokości ponad 67 tys. złotych na przeprowadzenie szkoleń dla przedsiębiorców z zakresu prawa chroniącego konsumentów.
Zasady zlecania organizacjom pozarządowym zadań z zakresu ochrony konsumentów i procedury przekazywania im środków finansowych określa ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Zgodnie z nią Urząd przekazuje dotację na przeprowadzenie konkretnych działań w drodze otwartego konkursu ofert. Organizacje pozarządowe mogą również występować z inicjatywą realizacji zadań publicznych. Każdą wpływającą ofertę UOKiK jest zobowiązany rozpatrzyć w ciągu dwóch miesięcy od jej otrzymania. W przypadku potwierdzenia jej zasadności, Urząd otwiera konkurs na objęte nią zadanie.

Informacje o konkursach dla konsumenckich organizacji pozarządowych można znaleźć na stronie internetowej UOKiK