Publicystyka - ngo.pl

Jak istotne są dla młodego pokolenia dostęp do cyfrowych narzędzi i wykorzystanie nowych technologii w procesie kształcenia? Czy nauczyciele potrafią efektywnie korzystać z zasobów internetu na lekcjach i poza nimi? Czy nadążają za potrzebami młodzieży w zakresie nowych sposobów komunikowania się w cyfrowym świecie? Na te i wiele innych pytań odpowiadają badania na temat kompetencji cyfrowych młodzieży i nauczycieli przeprowadzone przez Fundację Orange i Polskie Bractwo Kawalerów Gutenberga we współpracy z Instytutem Informacji Naukowej i Studiów Bibliologicznych UW.

Jak pokazują badania[1], granica pomiędzy wirtualną przestrzenią a rzeczywistym światem wśród młodych zaciera się. Aż 91 % nastolatków codziennie korzysta z internetu, średnio poświęcając na surfowanie 2,5 godziny na dobę. Jak spędzają ten czas? Mitem jest, że młodzież używa internetu głównie do rozrywki. Aż 98% nastolatków zadeklarowało, że korzystają z sieci do poszukiwania informacji i zdobywania wiedzy. W tym kontekście warto przyjrzeć się, jak kształtują się postawy edukatorów w nowej, cyfrowej rzeczywistości szkolnej i pozaszkolnej.

Badanie[2] dotyczące wykorzystania nowych technologii w edukacji wśród nauczycieli pokazuje, że 94% z nich czuje się przygotowanymi do wykorzystywania komputera i internetu na zajęciach. Co ważne, 64% widzi w nowych mediach szansę na uczynienie nauki ciekawszą i łatwiejszą. Dodatkowo 60% edukatorów dysponuje w swojej sali urządzeniami odpowiednio przystosowanymi do użycia podczas lekcji. Wyniki te obalają mit, że według nauczycieli komputery i internet przeszkadzają w nauce. Wręcz przeciwnie – dwie trzecie edukatorów widzi w nowych technologiach szansę na wzbogacenie wiedzy uczniów. Nie zmienia to jednak faktu, że znaczna większość kadry nauczycielskiej deklaruje, że cyfrowe narzędzia powinny być wykorzystywane do nauki zarówno podczas lekcji, jak i w domu, jedynie w ograniczonym zakresie.

Młode pokolenie ma inne zadanie na ten temat. Aż 72% młodzieży potwierdza, że nauka bez dostępu do sieci byłaby o wiele trudniejsza, a 65% przyznaje, że byłaby też o wiele nudniejsza. Co więcej, 6 na 10 nastolatków deklaruje, że sieć jest dla nich głównym źródłem informacji potrzebnych do szkoły.

Chociaż 68% młodych respondentów potwierdza, że często korzysta z sieci przy nauce i odrabianiu lekcji, to prace domowe wymagające skorzystania z komputera i internetu są rzadko i niechętnie zadawane przez nauczycieli. Jest to o tyle ciekawe, że aż 88% grona pedagogicznego uważa, że nowe media to szansa na uczynienie nauki ciekawszą.

Dla młodych ludzi internet to także przestrzeń, w której podtrzymują znajomości i komunikują się. Konto na Facebooku ma 88% młodych ludzi, a 62% codziennie loguje się na tym najpopularniejszym serwisie społecznościowym. Najczęściej sprawdzają swój profil, lajkują aktywności innych, komentują i dzielą się linkami. Potrzebę wspólnego korzystania z internetu potwierdza również fakt, iż ponad połowa młodych ludzi ma za sobą doświadczenia grupowej nauki, wspólnie ze znajomymi, przy użyciu internetu. Tymczasem nauczyciele zupełnie nie dostrzegają potencjału społecznościowego i komunikacyjnego sieci. Nie przesyłają materiałów dydaktycznych przez internet ani nie korzystają z mediów społecznościowych do kontaktu z uczniami ani ich rodzicami.

Młodzi ludzie chcą pełniej korzystać z cyfrowych narzędzi i dzielić się swoją wiedzą w sieci. Najpierw jednak muszą zdobyć odpowiednie umiejętności. Dwa czynniki, które wg badań Fundacji Orange mają najsilniejszy wpływ na rozwijanie kompetencji cyfrowych, to dostęp do jak największej liczby narzędzi cyfrowych i pomysłów na ich różnorodne zastosowanie oraz inspiracja i wsparcie ze strony „cyfrowych przewodników”. Mogą stać się nimi rodzice, nauczyciele, pracownicy organizacji pozarządowych, bibliotek i inne osoby, które biegle poruszają się po cyfrowym świecie. Zapewnienie wielu możliwości kontaktu z cyfrowymi narzędziami i dostarczenie młodym ludziom bodźców i inspiracji ze strony cyfrowych przewodników to wielkie wyzwania, które stoją zarówno przed systemem edukacji formalnej, jak i nieformalnej.

[1] Badanie „Kompetencje cyfrowe młodzieży w Polsce” zrealizowane we współpracy z Fundacją Orange dla Orange Polska przez agencję TNS Polska.

[2] Badanie „Kompetencje cyfrowe nauczycieli i wykorzystanie nowych mediów w szkolnictwie podstawowym, gimnazjalnym i ponadgimnazjalnym – diagnoza” przeprowadzone przez Polskie Bractwo Kawalerów Gutenberga we współpracy z Instytutem Informacji Naukowej i Studiów Bibliologicznych UW.

Korzystając z danych wymienionych wyżej badań konieczne jest uwzględnienie źródła ich pochodzenia.